Belgrad'daki „Vlladisllav Ribnikar" ilkokulundaki katliamın üçüncü yılı. 3 Mayıs 2023'te 13 yaşındaki K.K. babasının tabancasıyla okula girdi ve dokuz arkadaşını ve bir güvenlik görevlisini öldürdü, altı kişiyi yaraladı. Bugün, üç yıl sonra, Sırbistan hatırlıyor. Televizyonlar saat 8:41'de kısa bir sessizlikle - silahların başladığı saatte. Tashmajdan'da anma programları. Okul önünde çiçekler.

K.K. çocuk faillere yönelik özel bir kurumda. Hapiste değil - yasa izin vermiyor, 13 yaşındaydı. Ama ailesine karşı yargı süreçleri devam ediyor. Babası Vlladimir Kecmanoviç, tabancayı güvenli yere koymadığı için zaten 14,5 yıl hapse mahkûm edildi. Nisan 2026'da temyiz başvurusu yapıldı; yıl ortasında görülecek.

Balkanlar için „Ribnikar" yalnızca Sırp hikâyesi değil. Tüm bölgede yaşanan bir hikâye - evdeki silahlar, yetersiz psikolojik kontrol, çocukların yabancılaşması. Makedonya'da bu çapta toplu bir vaka olmadı, ama reşit olmayan ve silahlı başka olaylar oldu. Bunlar „katliam" olarak kayda geçmeyen vakalar, çünkü kimse bir okula ulaşamadan bitiyor.

„Ribnikar"dan bir yıl sonra tekrarlanan senaryo - „Beljansko" restoranındaki silahlı saldırı, Novi Sad Üniversitesi'nde yaralı öğrenciler, daha küçük yerlerdeki olaylar. Tek bir ortak fail yok. Ama ortak bir bağlam var. Evlerinde çok silah olan savaş sonrası ülkeler. Ekonomik sorunlarla boğuşan aileler. Riskli çocukları tanıyamayan eğitim sistemi. Psikolojik destek - devlet okullarında neredeyse hiç yok.

Sağlık, eğitim ve içişleri bakanlıkları 2023'ten beri reformları duyuruyor. Her okulda psikolog. Riskli davranış için erken tespit sistemi. Daha sıkı kontrollerle silah sicili. Üç yıl sonra, bu değişikliklerin hiçbiri tam olarak hayata geçmedi. Para tahsis edildi, harcanmadı. Programlar planlandı, etkinleştirilmedi. Ve katliam sonrası kurumsal tepkinin gerçeği bu - büyük tören, küçük değişim.

Mağdur aileleri için yıl dönümü siyasi bir mesele değil. Yılın her dakikası. Ama daha geniş kamuoyu için bu üç yıl, bir devletin trajediden öğrenip öğrenemeyeceğinin testidir. Sırbistan bir ölçüde yeni kurallar yazdı. Sahada, çoğu kâğıt üstünde kaldı. Balkanlar bu ikilemi tanıyor. Kâğıt üzerindeki değişiklikler kolay. Alışkanlıklarda ve sistemlerde değişiklikler - on yıllar alır. Ve o zamana kadar, her sabah saat 8:41'de televizyonlardaki o kısa sessizlik, kurumlarımızın derinliğini ve bağlılığımızı ölçer.