Robotaksiler sert fren yapıyor, bedelini test sürücüleri sırtlarıyla ödüyor: 24'ten fazla yaralanma, bir kişi 175 gün işten uzak

Robotaksiler geleceğin geldiğinin kanıtı olarak Amerikan şehirlerine yayılırken, faturayı biri kendi sırtıyla ödüyor. Waymo ve Zoox'un test sürücüleri 2024 ve 2025'te yirmi dörtten fazla yaralanma yaşadı - burkulmalar, zorlanan kaslar, boyun yaralanmaları - hepsi otonom yazılımın ani frenlemesi ya da ani manevrasından kaynaklandı. Veriler Amerikan iş güvenliği kurumu OSHA'ya bildirildi.

Waymo'nun test sürücülerini istihdam eden Transdev, üç şehirde 16 yaralanma bildirdi. Zoox sekiz bildirdi. Bu sekizin yedisinde ani frenleme ya da sistemin tamamen kapanması açıkça anılıyor.

Rakamlar filoyla birlikte büyüyor

2024'te Transdev, San Francisco, Los Angeles ve Phoenix'te Waymo sürücülerinin beş yaralanmasını bildirdi. 2025'te sayı aynı üç şehirde 11'e sıçradı ve neredeyse tamamı ani frenlemedendi. Tesadüf değil: Waymo'nun ticari filosu mayıs 2025'te 1.500'ün üzerindeyken bugün 3.500'ü aştı.

Hikâyeyi anlatan, raporlardaki ayrıntılar. Bir sürücü, aracın kendi kendine park ederken "birdenbire geri gittiğini" ve "direksiyonu çevirdiğini", sol kolunu sıkıştırıp "eklemde bir çatırtı duyacak kadar" büktüğünü bildirdi. O kişi iki aydan fazla çalışamadı.

Eylül 2025'te Phoenix'teki bir test sürücüsü, araç "hiçbir engel olmaksızın aşırı frenleme" yaptıktan sonra 157 gün işten uzak kaldı. 2025'ten gelen ve herhangi bir gerekçe sunan tek rapor, ağustosta Los Angeles'tan - "bazı çocuklar yolda oynuyordu". Araç o kadar sert durdu ki işçi 175 gün devamsızlık yaptı.

"Fren darbeleri"

Zoox'un iki mevcut ve üç eski çalışanı, test araçlarının - dönüştürülmüş Toyota Highlander arazi araçları - temmuzda da hâlâ sert fren yaptığını söyledi. Üçü işçilerin hâlâ yaralandığını belirtti. Şirket içinde bu olaylara "fren darbeleri" deniyor ve tek bir sürüş vardiyasında birkaç kez, bazen aynı noktada yaşanabiliyor.

En korkutucusu şirket içinde "nogo" dedikleri şey - sistemin tamamen kapanması. "Saatte 72 kilometreyle gidiyor olabilirsin ve araba nogo yapar, birdenbire seni caddenin ortasında, trafiğin içinde öne fırlatır; kontrolü hemen alabilmen gerekir," diye anlatıyor içlerinden biri.

Zoox'un 2025'te bildirdiği yaralanmaların dördü, şirketin beklenmedik frenleme eğilimine ilişkin bir yıllık federal soruşturmayı çözmek için tam da geri çağırma yaptıktan sonra gerçekleşti. Zoox, geri çağırmanın çok dar tanımlanmış bir davranışa ilişkin olduğunu ve sonraki vakaların o düzeltmeyle ilgisi bulunmadığını savunuyor.

Şirketlerin yanıtları okunmaya değer. Zoox, sert frenlemenin kimi zaman kaçınılmaz olduğunu ve yaralanmaların milyonlarca kilometrenin küçük bir yüzdesi olduğunu söylüyor. Waymo soruları yanıtlamayı reddetti ama bir açıklama gönderdi: "Yolcularımızın, diğer yol kullanıcılarının ve ekibimizin güvenliği en büyük önceliktir." Transdev hiçbir yorum yapmayı kabul etmedi.

Mantığı kapatan bir ayrıntı daha var. Zoox kendi özel üretim robotaksilerini - direksiyonu ve pedalı olmayanları - çalıştırdığında içeride bir çalışan bulunmuyor. Orada sert frenleme olur ve biri yaralanırsa, bu hiçbir OSHA raporuna girmiyor, çünkü yolcu bir işçi değil. Yani bugün okuduğumuz rakamlar, direksiyon koltuğunda hâlâ bir insanın bulunduğu aşamadan geliyor. O insan olmadığında ne bildirilecek?