Додека роботаксијата се шират низ американските градови како доказ дека иднината пристигнала, некој ја плаќа сметката со свој грб. Тест-возачите на Waymo и Zoox претрпеле повеќе од дваесет и четири повреди во 2024 и 2025 година – истегнувања, растегнати мускули, повреди на вратот – сите предизвикани од нагло кочење или ненадејно свртување на автономниот софтвер. Податоците се пријавени до американската агенција за безбедност при работа, OSHA.

Transdev, компанијата што ги вработува тест-возачите на Waymo, пријавила 16 повреди во три градови. Zoox пријавил осум. Кај седум од тие осум експлицитно се спомнува нагло кочење или целосно исклучување на системот.

Броевите растат заедно со флотата

Во 2024 година Transdev пријавил пет повреди на возачи на Waymo во Сан Франциско, Лос Анџелес и Феникс. Во 2025 бројката скокна на 11 во истите три града, а речиси сите биле од нагло кочење. Не е случајно: комерцијалната флота на Waymo порасна од над 1.500 возила во мај 2025 на над 3.500 денес.

Деталите од пријавите се она што ја кажува приказната. Еден возач известил дека автомобилот „одеднаш тргнал наназад“ додека сам се паркирал и „го свртел воланот“, фаќајќи му ја левата рака и виткајќи ја „до тој степен што слушнал крцкање во зглобот“. Тој човек не работел повеќе од два месеци.

Во септември 2025, тест-возач во Феникс останал 157 дена надвор од работа откако возилото направило „претерано кочење без никаква пречка“. Единствената пријава од 2025 година што воопшто нуди причина е од август во Лос Анџелес – „некои деца си играле на патеката“. Возилото сопрело толку силно што работникот отсуствувал 175 дена.

„Удари од кочница“

Двајца сегашни и тројца поранешни соработници на Zoox изјавиле дека тест-возилата – преправени теренци Toyota Highlander – сè уште кочеле нагло и во јули. Тројца од нив рекле дека работниците сè уште се повредуваат. Интерно тие настани ги нарекуваат „удари од кочница“ и можат да се случат повеќепати во една возачка смена, понекогаш на исто место.

Најстрашно е она што интерно го викаат „nogo“ – целосно исклучување на системот. „Можеш да возиш 72 километри на час и колата ќе направи nogo, и одеднаш те фрла нанапред среде улица, во сообраќај, а мораш да можеш веднаш да преземеш контрола“, раскажува еден од нив.

Четири од повредите што Zoox ги пријавил во 2025 се случиле откако компанијата спроведе повлекување на возила токму за да реши едногодишна федерална истрага за нивната склоност кон неочекувано кочење. Zoox тврди дека повлекувањето се однесувало на многу тесно одредено однесување и дека подоцнежните случаи немаат врска со таа поправка.

Одговорите на компаниите се вредни за читање. Zoox вели дека наглите кочења понекогаш се неизбежни и дека повредите се мал процент од милионите изминати километри. Waymo одбил да одговори на прашањата, но испратил изјава: „Безбедноста на нашите патници, на другите учесници во сообраќајот и на нашиот тим е од најголема важност.“ Transdev одбил каков било коментар.

Има уште еден детал што ја затвора логиката. Кога Zoox ги вози своите наменски роботаксија – оние без волан и без педали – внатре нема вработен. Ако таму се случи нагло кочење и некој се повреди, тоа не завршува во ниту еден извештај до OSHA, бидејќи патникот не е работник. Значи бројките што ги читаме денес се од фазата во која сè уште има човек на возачкото седиште. Што ќе се пријавува кога тој човек ќе го нема?