Makedonya siyasi sahnesi yeni bir evreye giriyor ve vatandaslar arasinda giderek daha sik duyulan izlenim, SDSM'nin guvenini kaybettigi - gecici degil, derin ve sistemik olarak.

Yillarca vaatler ana silah oldu. Reformlar, adalet, daha iyi yasam, Avrupa standartlari - guclu ve ikna edici gorunen sozcukler. Ancak zaman gectikce sozcuklerle gerceklik arasindaki ucurum giderek belirginlesti. En buyuk sorun tam burada basliyor - siyasi degil, psikolojik: guven kaybi.

Durum giderek daha cok, surekli kurt var diye bagiran cobanin bilinen hikayesine benziyor. Ilk seferinde insanlar inandi. Ikinci seferinde supheyle yaklasti. Ucuncu seferinde artik kimse yardima gelmedi. Istemedikleri icin degil, guven tukendigi icin.

Siyasette bu en tehlikeli noktadir. Vatandaslar inanmayi biraktiginda ne gercek sorunlara ne de gercek uyarilara tepki verirler. Her yeni cikis, her yeni vaat, kusku veya kayitsizlikla karsilanir. Ve kayitsizlik cogu zaman ofkeden daha gucludur.

Ek bir sorun da hatalarin yeterince acik kabul edilmedigi ve gercek bir hesap verme mekanizmasinin olmadigi hissidir. Sifirlanma yerine halk ayni mesajlarin, ayni yuzlerin ve ayni aciklamalarin tekrarini izliyor. Boyle bir ortamda guven geri gelmek soyle dursun, daha da fazla eriyor.

Siyasi gerceklik gosteriyor ki bir parti secim kaybedip geri donebilir. Ancak vatandaslarin guvenini kaybettiginde, geri donus cok daha zor hale gelir. Bu sadece yeni yuzler degil, yeni bir yaklasim, yeni bir samimiyet ve somut sonuclar gerektirir.

Bugun tablo net: kriz tek bir kararin ya da tek bir olayin sonucu degil, biriken hayal kirikliklarnin eseri. Ve tam da bu nedenle, bircoklarina gore dusus sureci anlik degil - kademeli ve derin.

Kurt ve coban hikayesi sadece bir metafor degil - bir uyaridir. Siyasette, hayatta oldugu gibi, guven yavas insa edilir ve hizla kaybedilir. Ve bir kez kaybedildikten sonra geri kazanmak imkansiz degildir - ama kolay da degildir.

Siyasette kalici pozisyonlar yoktur. Sadece guven donemleri ve dusus donemleri vardir. Bir parti uzun sure iktidarda kaldiginda beklentiler buyur. Bu beklentiler karsilanmazsa hayal kirikligi birikir. Ve tam o zaman nadiren aniden olan, ancak kademeli olarak, destek, guven ve etki kaybederek ilerleyen surec baslar.

Ornekler az degil. Avrupa genelinde siyasi sistemin direkleri olan partiler bugun marjinal oyunculara donustu. Bazilari ortadan kayboldu, digerleri donustu veya bolundu. Nedenler neredeyse her zaman ayni: gerceklikten kopus, ic bolunmeler ve yeni bir vizyon sunma yetersizligi.