Makedonya'da araç kaydettiren herkes bu kalemleri sormadan ödedi. Devlet yolları için birkaç yüz denar, Kızılhaç için bir miktar, Cumhuriyet Trafik Güvenliği Konseyi için bir miktar, çevre için bir miktar. Küçük tutarlar, yılda yüz binlerce araçla çarpılmış.

Şimdi İçişleri Bakanlığı soruşturması, o paranın bir kısmının makbuzda yazan yere hiç ulaşmadığını öne sürüyor. Polisin belirttiği toplam hukuka aykırı kazanç 138,8 milyon denar, yani yaklaşık 2,26 milyon euro.

Düzen nasıl işledi

İçişleri Bakanlığı'na göre, teknik muayene yapan bir şirketin sahibi ve müdürü olan birinci şüpheli S.S. (49), 2021'den 2026 Ocak'ına kadar araç kaydında tahsil edilen paralar hakkında sahte raporlar düzenledi. Kendisine muayene istasyonunda yönetici olan D.M. (54) yardım etti; kurumlara gönderilen faturaları ve raporları o hazırlayıp imzaladı.

Para daha sonra bir sigorta brokerlik şirketinin hesapları üzerinden aktarıldı; orada poliçelerin yanı sıra başka ücretler de tahsil ediliyordu. Brokerlik şirketinin yönetim kurulu icracı üyeleri Ş.S. (29) ve Z.Ğ. (58) de şüpheli; polis, paranın nereden geldiğini bildiklerini ve hesaplar arası aktarmalarla ve düzenli gelirlerle karıştırarak gizlenmesine katıldıklarını söylüyor.

Paranın bir kısmı borç olarak gösterildi. Bir kısmıyla şirketler adına gayrimenkul satın alındı. Soruşturma, muhasebe belgelerine ve vergi beyannamelerine gerçek dışı veri girmekle suçlanan yeminli muhasebeci M.D. (40) hakkında da yürüyor.

Parasız kalan kim

Zararın dağılımı asıl tabloyu gösteriyor: 48,4 milyon denardan fazlası devlet yolları kamu işletmesine, 1,48 milyonu Kızılhaç'a, 5,58 milyonu Çevre Bakanlığı'na, 83,3 milyon denardan fazlası da Bütçeye ve belediyelere ait.

Yani en büyük darbeyi bütçe ve yerel kasalar yedi. Bunlar, sonradan konteyner, asfalt, sokak aydınlatması için parası olmayan belediyelerin ta kendisi.

Polis operasyonu 2 ve 3 Eylül'de, Örgütlü Suç ve Yolsuzlukla Mücadele Temel Savcılığı'nın yönetiminde gerçekleştirildi. Üç kişi gözaltına alındı. Aramalarda yaklaşık 27.735 euro, 38.500 denar, 750 İsviçre frangı ve 100 dolar ile birkaç cep telefonu ve iki binek araç ele geçirildi. Altı gerçek ve üç tüzel kişi hakkında suç duyurusunda bulunuldu.

Kimsenin fark etmediği beş yıl

Soruşturmaya göre düzen 2021'den 2026 Ocak'ına kadar işledi. Bu, raporların kurumlara gittiği ve kurumların onları teslim aldığı beş yıl demek. Biri imzaladı, biri kaydetti, birinin de bunları gerçek kayıtlı araç sayısıyla karşılaştırması gerekiyordu.

Şüpheliler arasında bir kamu işletmesinin mali işlerden sorumlu müdür yardımcısı da var. Yani denetim sadece yok değildi - soruşturmaya göre düzenin bir parçasıydı.

Gözaltılar iyi haber. Ama beş yıl sonra ortaya çıkarmak denetim sisteminin başarısı değil, o sistemin çalışmadığının kanıtı. Ve dava sürerken açık kalan soru şu: benzer kaç muayene istasyonu hiç kontrol edilmedi?