Секој што регистрирал возило во Македонија ги плаќал тие ставки без да прашува. Неколку стотини денари за државните патишта, нешто за Црвениот крст, нешто за Републичкиот совет за безбедност во сообраќајот, нешто за животна средина. Ситни суми, помножени со стотици илјади возила годишно.

Сега истрагата на МВР тврди дека дел од тие пари воопшто не стигнувале таму каде што пишувало на потврдата. Вкупната противправно стекната корист што ја наведува полицијата е 138,8 милиони денари, односно околу 2,26 милиони евра.

Како функционирала шемата

Според МВР, првоосомничениот С.С. (49), сопственик и управител на правно лице што врши технички прегледи, од 2021 година до јануари 2026 изготвувал лажни извештаи за парите наплатени при регистрација на возила. Му помагал Д.М. (54), раководител во станицата за технички преглед, кој ги изготвувал и потпишувал фактурите и извештаите испратени до институциите.

Парите потоа се префрлале преку сметки на осигурително брокерско друштво, каде што покрај полисите се наплаќале и други надоместоци. Осомничени се и Ш.С. (29) и З.Ѓ. (58), извршни членови на Одборот на директори на брокерското друштво, за кои полицијата тврди дека знаеле од каде доаѓаат парите и учествувале во нивното прикривање – со префрлања меѓу сметки и со мешање со редовните приходи.

Дел од парите биле прикажувани како позајмици. Со дел се купувале недвижности во корист на правните лица. Во истрагата е опфатен и овластен сметководител М.Д. (40), осомничен дека внесувал невистинити податоци во сметководствената документација и во даночните пријави.

Кој останал без пари

Распределбата на штетата е она што ја покажува вистинската слика: над 48,4 милиони денари се однесуваат на ЈП за државни патишта, 1,48 милиони на Црвениот крст, 5,58 милиони на Министерството за животна средина, а над 83,3 милиони денари на Буџетот и на општините.

Односно, најголемиот удар го поднеле буџетот и локалните каси. Тоа се истите општини што потоа немаат пари за контејнери, за асфалт, за улично осветлување.

Полициската акција беше спроведена на 2 и 3 септември под раководство на Основното јавно обвинителство за гонење на организиран криминал и корупција. Лишени од слобода се три лица. При претресите се одземени околу 27.735 евра, 38.500 денари, 750 швајцарски франци и 100 долари, како и повеќе мобилни телефони и две патнички возила. Кривична пријава е поднесена против шест физички и три правни лица.

Петте години што никој не ги забележал

Шемата, според истрагата, работела од 2021 до јануари 2026 година. Тоа се пет години во кои извештаите оделе до институциите, а институциите ги примале. Некој ги потпишувал, некој ги заведувал, некој требало да ги спореди со реалниот број регистрирани возила.

Меѓу осомничените е и помошник-директорка за финансии во јавно претпријатие. Значи, надзорот не бил само отсутен – според истрагата, бил дел од шемата.

Апсењето е добра вест. Но откривањето по пет години не е успех на системот за контрола, туку доказ дека тој систем не работел. И додека трае судската постапка, останува прашањето колку слични станици за технички преглед никогаш не биле проверени.