Trump'ın iki stratejisti seçimlerden önce Sırp Cumhuriyeti için çalıştı: Gorica Dodik X'te saatlerce Amerikalılara saldırdı

Donald Trump'ın en önemli siyasi stratejistlerinden ikisi, James Blair ve Chris LaCivita, Bosna-Hersek'teki 4 Ekim seçimlerinden hemen önce Sırp Cumhuriyeti'nde bulundu. Amerikan medyasına göre her biri, Sırp Cumhuriyeti Hükümeti'nin tuttuğu bir hukuk bürosu aracılığıyla danışmanlık işi için birkaç yüz bin dolar aldı.

Bunlar sıradan danışmanlar değil. LaCivita, Trump'ın 2024 başkanlık kampanyasında önde gelen bir rol oynadı; Blair ise bugün Trump hareketine bağlı ana siyasi fon olan MAGA Inc.'i yönetiyor. İkisi de 3 Kasım'daki Kongre seçimleri için Cumhuriyetçilerin hazırlıklarında yer alıyor. ABD Adalet Bakanlığı'na yapılan bildirimlere göre Sırp Cumhuriyeti 2025'in başından bu yana Trump çevresine yakın lobicilere ve siyasi operatörlere dört milyon dolardan fazla harcadı.

Hem Washington'a hem Moskova'ya teşekkür

Dava, Milorad Dodik ve onun Kremlin ile bağları nedeniyle daha da hassas. Dodik seçimlerden beş gün önce, 29 Eylül'de Vladimir Putin ile görüştü. Partisi SNSD 4 Ekim'de zafer ilan ettikten sonra Dodik hem Trump'a hem Putin'e kamuoyu önünde teşekkür etti. Tek bir cümlede iki tarafa da reverans yapmak - Banja Luka'nın yıllardır bilediği bir beceri.

Hikâye Amerika'da yankı uyandırınca Dodik ailesinden açıklama gelmedi. Hakaret geldi. SNSD liderinin kızı Gorica Dodik, gece boyunca X'te bir dizi paylaşımla Amerikalı eleştirmenlere saldırdı. "Yıllardır Boşnak yanlısı politikalar için lobi yapan, Sırp karşıtı propagandalarını yayan ve bunun için devasa paralar alan herkes ortaya çıktı" diye yazdı ve CNN muhabiri Christiane Amanpour'u "bir başka organize kampanyanın" parçası olarak etiketledi. Babasına yönelik eleştirileri radikal İslamcılıkla ilişkilendirmeye çalışarak Bosna savaşından ve 2011'de Saraybosna'daki ABD Büyükelçiliği'ne yapılan saldırıdan görüntüler de paylaştı.

Eleştiri Biden'dan değil, MAGA'dan geldi

En sert atışmayı, Dodik'i Rusya ve Putin'e bağlı siyasi çevrenin parçası olarak tanımlayan, Arnavut kökenli, Amerikan MAGA çevrelerinden muhafazakâr aktivist Evi Kokalari ile yaşadı. Gorica Dodik ona, "Sen nefret dolu hasta bir kadınsın ve tedaviye ihtiyacın var. Adalet olsaydı, Milorad hakkında yazdığın bütün yalanlar için hapse girerdin" mesajını verdi. Eleştirileri "Joe Biden döneminden kalma propaganda", Kokalari'yi ise "Biden'ın kanişi" olarak nitelendirdi.

Bu savunmanın sorunu şu: hikâyeyi Biden'ın adamları açmadı. Kilit operatörlerin neden bir Amerikan seçim kampanyasının ortasında Banja Luka'daki iktidar için çalıştığını soran, Trump'ın kendi kampından ve Cumhuriyetçi Parti'den eleştirmenler açtı.

Trump önce hiçbir şey bilmediğini söyledi: "Chris LaCivita ve James Blair benim dış danışmanlarım. Diğer müşterilerinin kim olduğunu bilmiyorum." Çıkar çatışması tespit edilirse iş birliğini sonlandıracağını duyurdu. Daha sonra tonunu yumuşattı ve onların Beyaz Saray çalışanı olmadığını, başka müşterileri de olabileceğini vurguladı.

Kronoloji kamuya açık

Milorad Dodik, Yüksek Temsilci'nin kararlarına uymamaktan kesinleşmiş mahkûmiyete sahip ve altı yıl siyasi görev yasağı bulunuyor. Buna rağmen SNSD başkanı ve Sırp Cumhuriyeti'nin kilit figürlerinden biri olmaya devam ediyor. ABD 2023'te Gorica Dodik'i, kardeşi Igor'u ve aileyle bağlantılı birkaç şirketi yaptırım listesine aldı. Trump yönetimi bu yaptırımları 29 Ekim 2025'te, Milorad Dodik, Željka Cvijanović ve Sırp Cumhuriyeti'nden bir dizi kişi ve şirkete yönelik yaptırımlarla birlikte kaldırdı.

Lobicilik 2025'in başında başladı, yaptırımlar Ekim 2025'te kalktı, stratejistler de seçimlerden önce geldi. Tarihler kamuya açık, sonucu herkes kendisi çıkarabilir. Geriye Balkanların uzun zamandır sorduğu soru kalıyor: bölgede siyaset Washington'daki danışmanlar aracılığıyla satın alınıyorsa, liderleri aslında kim seçiyor - seçmenler mi, ücretler mi?