Пченицата на светскиот пазар во септември поскапе за 6,3 проценти во однос на август и стигна до највисоко ниво од август 2023 година, покажува најновиот извештај на Организацијата за храна и земјоделство на ОН (ФАО). Шеќерот поскапе за 6,1 процент, пченката за 5,6 проценти, оризот за 1,4, а растителните масла за 0,9 проценти.

Целиот индекс на цените на храната на ФАО во септември изнесуваше 136 поени – 1,5 проценти повеќе од август и 5,8 проценти повеќе од пред една година. Храната на светските пазари е најскапа од ноември 2022 година.

Зошто поскапува

Причините се далечни, но познати: логистички проблеми во Црноморскиот регион, суво време во делови од Северна Америка пред сеидбата и неизвесност околу превозот низ Хормузскиот теснец. „Доколку се одржат, овие притисоци наскоро ќе се пренесат на цените на храната за широка потрошувачка, особено во земјите зависни од увоз на храна и енергија“, предупредува главниот економист на ФАО, Максимо Тореро.

Месото поевтини за 1,1 процент, а млечните производи останаа речиси непроменети. Од друга страна, ФАО предвидува светската трговија со житарици годинава да падне за 3,5 проценти, на 505,8 милиони тони.

А лебот?

Засега нема потврдена најава за општо поскапување кај домашните производители. Пекарите велат дека залихите купени по пониски цени им помагаат да ги ублажат трошоците, но дел од нив уште летово предупредија дека сè потешко ги држат постојните цени. Раст од 6,3 проценти на берзата не значи автоматски ист раст на векната во продавница – конечната цена зависи од договорите, залихите и другите трошоци.

Но залихите не се бескрајни, а самата ФАО вели дека ударот најсилно ќе го почувствуваат земјите што увезуваат храна и енергија. Дали некој во Владата веќе пресметува што значи тоа за нас, или повторно ќе дознаеме од ценовникот во пекарата?