Деветнаесет месеци никој не знаеше каде е. Потоа, во среда во 5:35 часот наутро, Перпарим Бајрами сам се појави на граничниот премин Долно Блаце и се пријави за влез во Македонија. Лишен од слобода на лице место, спроведен во „Шутка“. Меѓународната потерница по него беше распишана уште во декември 2024 година.

Сценариото е речиси идентично со она од февруари, кога Артан Груби се врати на истиот премин, во 6:10 часот. Разликата меѓу двете предавања е половина час на часовникот и седум месеци во календарот. Ист граничен премин, исто рано утро, исто кусо соопштение од МВР во кое нема ниту збор за тоа каде престојувал баранот човек речиси две години.

Што содржи обвинението

Бајрами е првообвинет во предметот за злоупотребите во „Државна лотарија“, во кој Груби е второобвинет. Обвинителството во август поднесе обвинение против осум лица – меѓу нив и поранешниот генерален секретар на Владата Методија Димевски и петмина поранешни членови на Надзорниот одбор. Сите се товарат како соизвршители за злоупотреба на службената положба и овластување по член 353 од Кривичниот законик.

Јадрото на случајот е набавката на видеолотариски терминали – покер-апаратите. Според обвинителната теза, во 2023 и 2024 година обвинетите ги пречекориле овластувањата и ѝ нанеле штета на државната компанија. Првичната бројка беше 507.632.173 денари, односно околу 8,2 милиони евра. По вештачењето сумата порасна на 596.125.511 денари, или околу 9,7 милиони евра. Милион и пол евра разлика која се појави дури откако вештаците ги погледнаа документите.

Кариера која се движеше многу побрзо од просечната

Бајрами е роден во 1993 година во Куманово, живее во Ваксинце, општина Липково. Денес има 33 години. Првата постојана работа ја добил во 2018 година, на 24-годишна возраст – политички советник во Собранието, во време кога таму, како шефица на кабинетот на тогашниот спикер Талат Џафери, работела и неговата сестра Вјолца Бајрами. Четири години подоцна, на 29 години, тој е генерален директор на „Државна лотарија“.

Тој факт сам по себе не е доказ за ништо незаконско. Но кажува нешто за тоа како се движат кариерите кога партиската мрежа е доволно широка. Бајрами во својата биографија наведе дека бил политички советник во Министерството за политички систем во периодот кога со него раководеше Груби; Груби го демантира тоа.

Прашањето што остана без одговор

Судењето, закажано за 11 и 16 септември, е одложено. Судот му го достави обвинителниот предлог на Бајрами, а законскиот рок за увид е осум дена, па процесот продолжува на 18 септември во 12:00 часот. Од Обвинителството соопштија дека против него во ОЈО Скопје се водат уште четири постапки за истото кривично дело, во кои сè уште се собираат докази.

Во меѓувреме, седум месеци по враќањето на Груби, јавноста и натаму не знае која информација од АНБ била толку сериозна што Обвинителството процени дека тој не смее да биде во притвор. Обвинителот Даниел Коцев рече дека службите две години собирале сознанија за загрозеноста на Груби и дека информацијата е класифицирана. Ако таа процена постоела две години, зошто јавноста дозна за неа токму на денот кога тој се врати во земјата?

Груби во меѓувреме е во домашен притвор и се очекува за еден месец да излезе и од него. Бајрами е во Шутка и преку одбраната ќе бара поблага мерка. Обвинителството најави 231 материјален доказ и седум сведоци. Осумтемина обвинети, речиси десет милиони евра штета – и двајца луѓе кои две години беа надвор од дофат, а потоа влегоа во земјата преку истиот премин, во исто рано утро, како по договорен распоред.