Пленковиќ ѝ се закани на Црна Гора: без граница по Бадинтер, нема затворање на преговорите со ЕУ

Хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ ѝ порача на Црна Гора дека нема да ги затвори преговорите за членство во ЕУ ако не ги прифати начелата на Бадинтеровата комисија за разграничување на копно. Тоа го кажа во Хрватскиот сабор, одговарајќи на прашање од пратеникот на ХДЗ Андро Крстуловиќ Опара. Во превод: Загреб го држи клучот од вратата на Брисел и за него бара граница.

„Ако тоа не ѝ одговара на Црна Гора, тогаш таа испраќа порака дека не може да го прифати начелото на Бадинтеровата комисија и дека не верува во начелото дека републичките граници се воедно и граници меѓу државите настанати од поранешна СФРЈ“, изјави Пленковиќ. А потоа уште подиректно: „Во таа варијанта Црна Гора нема да ги затвори преговорите за пристапување како што планира.“

Според Пленковиќ, на Подгорица ѝ е испратен предлог-договор за копнената граница, а Бадинтеровите начела би требало да ѝ бидат прифатливи. Крстуловиќ Опара претходно предупреди на ставовите на црногорскиот претседател Јаков Милатовиќ за спомен-плочата во Морињ и за договорот за границата, оценувајќи дека тие не помагаат споровите брзо да се решат.

Превлака и морето околу неа

Спорот е пред сè за Превлака, полуостровот на крајниот југ на Хрватска, на влезот во Бококоторскиот залив. Во заливот се црногорските пристаништа, па влезот во него има голема стратешка вредност. Хрватска го контролира копнениот дел од Превлака, но конечната граница меѓу двете држави, особено на море, сè уште не е договорена. Од 2002 година важи привремен договор што ја уредува состојбата на копно и на море, без да повлече конечна линија.

Проблемот е што и старата републичка граница кај Превлака не била прецизно утврдена. Затоа Хрватска бара Црна Гора да ја прифати копнената граница според Бадинтеровото начело и да потпише договор. Разграничувањето е едно од осумте барања што Загреб ѝ ги поставува на Подгорица на патот кон ЕУ. Подгорица веќе направи отстапки околу логорот Морињ: на 20 октомври одлучи да го смени името на базенот во Котор, кој го носеше името на Зоран Гопчевиќ, поранешен чувар во логорот, а потоа одобри и спомен-плоча на местото каде што бил логорот. Загреб, сепак, инсистира и на другите отворени прашања, меѓу кои и границата.

Што вели Подгорица

Црногорската влада одговори дека не ги отфрла Бадинтеровите начела, туку смета дека прво треба да се утврди каде точно минувала поранешната републичка граница. Подгорица сака копнената и морската граница да се решат со еден договор, преку директни преговори, а ако договор не е можен, преку меѓународна институција. Со други зборови, не станува збор за неколку километри копно, туку и за морска граница што двете држави не успеаја трајно да ја решат повеќе од две децении.

Македонија оваа сцена ја гледала одвнатре. Прво името со Грција, потоа ветото на Бугарија. Логиката е позната: членството во ЕУ како рампа, а билатералниот спор како цена за нејзиното кревање. Иронијата е што Бадинтеровата комисија уште во 1992 година оцени дека Македонија ги исполнува условите за признавање, а Европа сепак чекаше поради соседот. Сега начелата на таа комисија се аргумент во рацете на држава која веќе е внатре. Дали Брисел повторно ќе дозволи пристапувањето на една балканска земја да зависи од списокот барања на нејзиниот сосед?