Теј Коли е човек што секој проблем го мери со едно прашање: можат ли технологијата, капиталот и амбицијата заедно да создадат решение во голем размер? Онлајн плаќања, вештачка интелигенција, биотехнологија, слепило, бионички протези – сè минува низ истиот филтер. Неговата вештина е да ги види врските пред другите и да ги поддржи идеите со време и пари. Така изградил огромно богатство. А богатството има адреса на која семејството се собира: јахта долга 75 метри, наречена „Quantum of Solace“.

Палата што плови

Коли јахтата ја купил за да го оствари сонот на сопругата Изабел. Замислена е како палата од светлина и мир на вода, со спа-центар, хелиодром, клуб на плажа и главен салон во атриум на двојна височина – нешто што, според сопствениците, имаат уште само три јахти на светот. Името е позајмено од филмот за Џејмс Бонд: „Големи обожаватели сме на Бонд, па името веднаш ни се допадна, а нè привлече и палетата на топли, неутрални бои во ентериерот.“ Внатре има место за дванаесет гости.

Ентериерот е токму тоа што го ветува: кремасти кожни фотелји, светло дрво, широки прозорци што го носат морето внатре, свежо цвеќе на секоја површина. Горната палуба, велат сопствениците, е „како пловечки Four Seasons“ – место за пријатели и гости. Јахтата целото лето е на Медитеранот. „Брод со оваа големина е како мало гратче, а екипажот – 21 човек – е тој што одлучува дали тоа гратче е среќно.“

Двајцата сопственици

Изабел пораснала во Хемпшир, во Англија, во семејство каде што таткото бил директор за подводни оружени системи во британското Министерство за одбрана. Студирала во Алкала де Енарес, кај Мадрид, и таму предавала англиски на шпански деца – оттогаш, вели, Шпанија е секогаш дел од нејзиниот живот. Работела во маркетинг во Лондон, направила пауза за да ги одгледа двете деца, а потоа основала свој бренд облека за одмор и јога, Just Isabelle. По пандемијата се развела и го затворила брендот. Подоцна го запознала Теј.

Тој е роден во Делхи во 1958 година, во академско семејство: мајка му била дипломатка, а татко му главен уредник на „Тајмс оф Индија“. Дипломирал електротехника на Индискиот институт за технологија во Канпур во 1980 година, во средината на осумдесеттите се преселил во САД и успеал во недвижностите, потоа во Костарика основал група технолошки компании што ги продавал од 2006 година. Со тие пари дошол во Велика Британија. „Пораснав во Делхи гледајќи луѓе чии животи се обележани од мали болести што лесно се лекуваат“, вели. „Решен сум успехот да го искористам за да им помогнам на другите да ги изградат своите животи одново.“

Се запознале на состанок на слепо, преку заеднички пријатели, по пандемијата. Разговарале пет часа и откриле дека нивните првородени деца имаат роденден на ист ден, 30 октомври. На третиот состанок, за Денот на вљубените, тој ја однел со авион на ручек во Единбург. Ја запросил на Филмскиот фестивал во Кан, а свадбата била во хотелот „Отел ди Кап-Еден-Рок“ на Кап д’Антиб, со настапи на Алесандро Ристори и Мараја Кери. Медениот месец – на палубата на „Quantum“, низ Сардинија, Корзика и Капри.

Јахта и катаракта

Животот им се дели меѓу Монако, Кан, Лондон и Костарика. Двајцата се копретседатели на фондацијата Tej Kohli Foundation, која ја финансира самото семејство и која си поставила цел до 2030 година да им врати вид на 500.000 луѓе. Почетокот, раскажува Коли, бил во 2010 година, кога финансирал трансплантации на рожница во болницата Нирамаја во Индија. Во 2015 година основале Институт за рожница при офталмолошкиот институт „Л. В. Прасад“, кој од 2015 до 2019 година направил над 43.000 операции и згрижил 223.000 пациенти. Од 2021 година, со д-р Сандук Руит, организираат подвижни хируршки кампови во оддалечени места во Непал, Бутан и Гана. Целта до 2030: преглед на милион луѓе и 500.000 излечени катаракти.

„Слепилото и сиромаштијата се тесно поврзани“, објаснуваат во фондацијата. „Во сиромашните заедници, кога губиш вид, ја губиш работата, а често некој од семејството мора да го напушти училиштето или работата за да се грижи за тебе.“ Изабел првиот камп го видела во Чарамба, во Непал, додека биле свршени: „Да видиш како една едноставна операција му го враќа видот на некој што живеел во темнина една деценија – тоа ти го менува животот.“ Фондацијата финансира и истражувања, меѓу кои и биоматеријалот GelCORE за поправка на повреди на рожницата без операција, како и бионички раце печатени на 3D-печатач за деца и млади со разлики во екстремитетите.

Тука е и прашањето што оваа приказна го носи сама по себе. „Бидејќи го финансираме со сопствени средства, ние одлучуваме каде оди секое евро и одговараме директно“, вели Изабел. Над 43.000 операции не се маркетинг – тоа се луѓе што повторно гледаат. Но кога донаторот вели дека „одговара директно“, останува прашањето: пред кого? Во овој модел приоритетите на помошта не ги одредува институција, туку едно семејство – чиј дом на вода има 21 член на екипажот. Ефикасно, несомнено. Но дали светот смее да зависи од тоа што некој милијардер одлучил да го смета за важно?