Иран ги стави американските бази во Европа на нишан: „Нова војна нема да остане на Блискиот Исток“

Поранешниот ирански министер за надворешни работи и сегашен пратеник Манучехр Мотаки предупреди дека нова војна против Иран „повеќе нема да биде регионална“ и дека ќе се прошири надвор од Блискиот Исток. Иранската Револуционерна гарда отиде чекор подалеку: ако САД започнат нови напади, Иран ќе ги нападне американските воени бази во Европа.

Гардата тврди дека Велика Британија, Италија, Португалија, Германија и уште неколку европски земји ги ставиле своите бази на располагање на американските авиони што ги подготвувале и изведувале нападите врз Иран. Тоа е нивно тврдење, без независна потврда. Но списокот е изговорен јавно, а во Техеран ваквите списоци ретко се читаат за забава.

Мотаки зборуваше и за ракетите. Според него, Иран може да го зголеми дометот од 300 на 2.000 километри и може да дејствува превентивно – ако процени од каде доаѓа заканата, нема да чека таа да се оствари. Иранската воена доктрина, рече, не е чисто одбранбена.

Нуклеарниот договор на маса

Најтешкиот дел од изјавата е друг. Иран е членка на Договорот за неширење на нуклеарното оружје повеќе од половина век, а Мотаки вели дека е време сериозно да се размисли за излегување. Пратениците, тврди, добиваат по околу 200 пораки дневно со барање Иран да го напушти договорот. Конечната одлука ја има врховниот командант. Неговиот „компромис“: Иран да излезе од договорот, но да продолжи да ги почитува обврските за неширење и да не развива нуклеарно оружје.

Дипломатијата, барем на хартија, сè уште дише. Мотаки тврди дека во преговорите во Исламабад американскиот предлог од 15 точки бил 60-70 отсто во корист на Вашингтон, а иранскиот од 14 точки – исто толку во корист на Техеран. Сега Иран поставил седум нови услови и рок од една недела, иако самиот Мотаки не очекува Американците да ги прифатат во рок од 48 часа. Ирански функционери спомнувале и скратување на рокот на два дена.

Мотаки предупреди дека употреба на нуклеарно оружје против Иран може да доведе до Трета светска војна. Повикувајќи се на Путин, додаде дека Москва сака да го задржи и да го зголеми бројот на свои експерти во нуклеарната централа Бушер. Порака до Европа меѓу редовите: вашите аеродроми се дел од оваа војна, сакале или не.

Балканот ги знае американските бази од блиску, а Италија е преку морето. Дали европските влади што ги отвориле пистите сметале и на ваков одговор – или ризикот, како и обично, ќе го пресметуваат дури кога заканата ќе стане реалност?