САД тивко го удрија иранскиот остров Кешм, а Трамп вели дека ова „не е војна“

Американската војска изведе ограничени напади врз иранскиот остров Кешм, потврдија тројца американски функционери. Официјалното објаснување е класично: „одбранбена акција“ за заштита на американските сили и имот во регионот. Според еден од нив, ударот дошол откако Иран отворил оган врз американски авион, а друг вели дека Иранците употребиле ракети земја-воздух.

Деталот што кажува повеќе од самиот напад: администрацијата намерно ја премолчела акцијата, за да не изгледа поголема отколку што навистина била. Според американски медиуми, слични удари биле изведувани и порано – исто така во тишина. Значи, војната што официјално ја нема има и свое невидливо поглавје.

Иранската агенција Фарс, блиска до власта, јави за „неколку експлозии“ на Кешм во раните утрински часови во вторникот. Експлозиите ги слушнале и жителите на соседниот остров Хенгам и на пристанишниот град Бандар Абас. Кешм е на околу 22 километри од Бандар Абас и е важен за иранската контрола врз Хормузскиот теснец – рутата низ која пред војната секој ден минувале околу 20 милиони барели нафта. Американската војска го нападнала островот и порано во текот на војната.

Тајмингот тешко може да се игнорира. Американците денес гласаат на среднорочните избори, а Трамп непосредно пред нападот порачал дека дипломатските контакти со Техеран продолжуваат и дека договор „би можел да се постигне“. Во интервју за Fox News, пак, рекол дека САД „можеби ќе мора да ја нападнат“ планината Пикакс – осомничена подземна нуклеарна локација каде што, според израелски проценки, Иран чува дел од обогатениот ураниум и напредни центрифуги. „Тоа не е никаков голем проблем. Можеме да го направиме буквално за еден час“, изјави.

Па, војна ли е или не? Трамп е категоричен: „Ние не водиме војна… Ова не е војна, ова е многу благ конфликт.“ Потпретседателот Џеј Ди Венс зборува за „одреден напредок“ во разговорите. Техеран, пак, преку врховниот водач Моџтаба Хамнеи предупредува дека на секој нов голем напад ќе одговори „без географски ограничувања“ – според висок безбедносен функционер, дури и врз инфраструктура поврзана со вештачка интелигенција, а не само врз нафтени постројки.

Пазарите не чекаа толкување. Цените на нафтата скокнаа рано наутро на азиските берзи веднаш по веста за Кешм, откако претходно силно паѓаа поради надежите во дипломатијата. А во САД бензинот и дизелот можеби ќе ги достигнат највисоките цени забележани на ден на избори во американската историја.

Балканот ја знае оваа реторика напамет: кога власта ја нарекува војната „ограничена акција“ или „благ конфликт“, тоа е порака за гласачите, а не опис на теренот. Прашањето е кој повеќе ќе поверува во таа приказна – американските гласачи пред гласачките кутии или жителите на Бандар Абас што ги слушнаа експлозиите?