Ајвар, ракија и маџун кај Школка: Серафимовски им ветува на земјоделците писмен договор за откуп пред бербата

Ајвар, лутеница, маџун, мармалади, путери од лешник, млечни производи и месни преработки, вино, ракија и сокови од овошје. Кај Школка во Градскиот парк во Скопје вчера, и покрај дождот, се одржа саемот „Вкуси ја традицијата преку домашна здрава храна“, на кој домашни производители од цела Македонија ја донесоа својата трпеза, со посебен дел за органски производи и програма со етно музика, пејачки и играорни групи.

Саемот го организира здружението „Ж’та“ од Кавадарци, избрано на јавен повик, под покровителство на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. За настанот е обезбеден буџет од еден милион денари преку Програмата за финансиска поддршка на руралниот развој за 2026 година.

Ветувањето: договор пред бербата

Министерот Борче Серафимовски на отворањето порача дека традицијата е пазарна предност. Семејство што го продава готовиот производ со препознатливо потекло, наместо суровината, задржува поголем дел од вредноста во своето стопанство, рече тој, и тие пари можат да одат за нов насад, опрема или поширока понуда. Простор гледа и за младите: технолог што ќе смисли нова преработка од локално овошје, или некој што знае дигитална трговија и ќе им помогне на малите стопанства да продаваат во други градови.

Поконкретниот дел од говорот беше за откупот. Министерството, вели Серафимовски, го финализира Предлог-законот за уредување на пазарите со земјоделски производи, со појасни правила за договорното производство и организираниот откуп: писмен договор во кој условите за испорака и рокот за плаќање се утврдуваат однапред, и поддршка за здружување на помалите стопанства. Најави и модел што ќе ги поврзе истражувањата на факултетите и институтите со мерките за поддршка, со податоци за почвата, водата и однесувањето на сортите при суша и високи температури, како и поддршка за колекцијата автохтони сорти во генската банка на Земјоделскиот институт.

Ајварот кај Школка е лесниот дел. Тешкиот дел е земјоделецот што со години дознава кој ќе му го откупи родот и по која цена дури кога родот е веќе созреан. Писмениот договор однапред може да го смени тоа, ако законот стигне до Собранието и ако некој навистина го спроведува на терен. Ќе го имаат ли земјоделците тој потпис пред следната берба?