Бугарија утре излегува на осми парламентарни избори за пет години. Осми. Ниту една влада не заврши полн мандат, земјата циклично минува низ технички влади, кревки коалиции и краткотрајни сојузи кои редовно паѓаат среде скандали. Довербата на гласачите е на историски минимум.

Поранешниот претседател Румен Радев, кој неодамна поднесе оставка за да се кандидира на изборите, води во анкетите со новоформираната партија „Прогресивна Бугарија” со околу 33% поддршка. Парадоксот? Бугарија влезе во Шенген и го усвои еврото токму во овој период на хаос – без функционална влада и без усвоени државни буџети.

Непосредниот повод за овие избори беа масовните протести кон крајот на 2025 – најголемите во последниве децении. Незадоволството од контроверзен буџетски предлог прерасна во поширок отпор против политичкиот естаблишмент. Два лика посебно го привлекоа јавниот гнев: Бојко Борисов, лидер на ГЕРБ и поранешен премиер, и Делјан Пеевски – контроверзен олигарх кој го води Движењето за права и слободи и кој е под санкции од Велика Британија и САД за наводна корупција и поткупување.

Набљудувачите повлекуваат паралели меѓу Радев и унгарскиот премиер Виктор Орбан – но со спротивни импликации. Некои го гледаат охрабрувачкиот преседан од неодамнешната висока излезност во Унгарија што го заврши 16-годишното владеење на Орбан. Други предупредуваат на загрижувачки паралели, особено отпорот на Радев кон воена помош за Украина и неговото доследно залагање за дијалог со Москва.

За Македонија, ова не е далечна приказна. Сосед кој за пет години не успева да формира стабилна влада, а притоа влегува во Шенген и во еврозоната – додека ние ги чекаме и основните чекори кон ЕУ. Дали бугарскиот хаос е предупредување или охрабрување? Зависи кого прашуваш.