Angela Merkel doli para qytetarëve me një mesazh që dhjetë vjet më parë do të tingëllonte bizar: duhet vërtet të luftojmë për demokracinë. Deklarata erdhi në një tubim në Berlin, një javë para zgjedhjeve krahinore në Saksoni-Anhalt më 6 shtator, ku Alternativa për Gjermaninë prin me rreth 40 për qind.

- Besoj se tani sërish duhet të bëjmë diçka që me dekada nuk kemi qenë të detyruar - të luftojmë vërtet për këtë demokraci, të qëndrojmë pas saj, të jemi pak të guximshëm, të qëndrojmë pas fjalëve tona - tha ish-kancelarja.

Shifrat pas thirrjes

Politbarometri i fundit i ZDF-së e vendos AfD-në në 40 për qind. CDU e kryeministrit aktual krahinor Sven Shulce ka 23. E majta është në 13, SPD në nëntë, të Gjelbrit në gjashtë, ndërsa FDP dhe Aleanca e Sara Vagenkneht nga tri për qind - nën pragun zgjedhor. Anketa u zhvillua nga 25 deri më 27 gusht në një mostër prej 1.053 votuesish.

Një hulumtim tjetër i jep AfD-së madje 42 për qind, përballë 22 për CDU-në. Me një dallim të tillë, varësisht sa parti e kalojnë pragun, hapet edhe pyetja nëse AfD mund t'i afrohet shumicës absolute të mandateve. Kandidati për kryeministër është 35-vjeçari Ulrih Zigmund, i cili po përpiqet ta çojë partinë për herë të parë në krye të një krahine gjermane.

Ajo që pranoi Merkel dhe që të tjerët e shmangin

Fjalia më e rëndësishme e daljes së saj nuk ishte thirrja për guxim. Ishte pranimi se rritja e AfD-së nuk mund të shpjegohet më me veçoritë e ish-Gjermanisë Lindore.

- Kjo është kthyer në fenomen mbarëgjerman - tha Merkel.

Partia mbetet më e forta në lindje, por vitet e fundit është forcuar edhe në krahinat perëndimore. Merkel theksoi se shumica e gjermanëve nuk votojnë për AfD-në - dhe menjëherë pas kësaj përshkroi ku ka fituar vërtet partia: ka arritur t'i imponojë temat rreth të cilave sillet pothuajse i gjithë debati politik. Sipas saj, AfD ka arritur pjesërisht „nga mëngjesi deri në mbrëmje t'i përcaktojë të gjitha bisedat tona“, prandaj dëgjohet gjithnjë e më pak se çfarë ofrojnë në të vërtetë partitë e tjera.

Kjo është humbja që nuk matet me përqindje. Kur një parti e shkruan agjendën e ditës, të tjerët luajnë në fushën e saj edhe kur e sulmojnë.

Parti nën mbikëqyrje që e dyfishoi mbështetjen

Shërbimi krahinor për mbrojtjen e kushtetutës që në nëntor të vitit 2023 e klasifikoi degën vendore të AfD-së si „përpjekje e konfirmuar ekstremiste e djathtë“. Pas një analize të gjerë ka konkluduar se veprimtaria politike e AfD-së krahinore godet parimet themelore të rendit kushtetues gjerman, përfshirë mbrojtjen e dinjitetit njerëzor dhe parimin demokratik.

Partia e hedh poshtë këtë dhe pretendon se shërbimet po përdoren për luftë politike kundër saj. Është nisur edhe procedurë gjyqësore kundër klasifikimit, faza kryesore e së cilës aktualisht është në pritje ndërsa priten vendime në kontestet e ndërlidhura në nivel federal.

Ndërkohë - klasifikimi nuk e ndali partinë. Në Saksoni-Anhalt AfD për disa vjet praktikisht e dyfishoi mbështetjen. Kjo është e dhëna që meriton vëmendje: etiketa institucionale „ekstremiste“ jo vetëm që nuk i largoi votuesit, por eci paralel me dyfishimin e tyre.

Pse kjo lexohet edhe nga këtu

Gjermania me dekada ishte vendi që në kontinent mbante kufijtë e së lejuarës në politikë dhe me arshinin e së cilës mateshin të gjithë të tjerët. Kur ai kufi lëviz në vendin që e vendosi, pyetja nuk mbetet gjermane. Nëse shërbimi për mbrojtjen e kushtetutës dhe politika kryesore bashkë nuk mund ta kthejnë një trend, çfarë saktësisht mbetet si mekanizëm?

Përgjigjen për këtë do ta japin votuesit më 6 shtator - jo analistët.