Pesë vjet pasi talibanët morën pushtetin në Afganistan, 2,4 milionë vajza nuk kanë qasje në arsimin e mesëm. Shifra vjen nga OKB-ja, e cila sërish kërkon rikthimin e së drejtës për shkollim. Sërish - sepse kjo kërkesë përsëritet çdo vit, dhe çdo vit rezultati është i njëjti.

Nga UNESKO kujtojnë diçka që ia vlen të lexohet dy herë: Afganistani ka mbetur i vetmi vend në botë ku vajzave dhe grave zyrtarisht u ndalohet të shkojnë në shkollë të mesme dhe në fakultet. Jo e vështirësuar. Jo e paarritshme në mënyrë të pabarabartë. E ndaluar, me dokument.

Hoda Xhaberian nga UNESKO tha atë që të rriturit e heshtin më lehtë - pesë vjet janë gati gjithë arsimi i mesëm për një fëmijë. Pra nuk bëhet fjalë për shtyrje. Bëhet fjalë për një brez të cilit i është marrë e gjithë periudha, dhe ajo periudhë nuk kthehet me amnisti të mëvonshme.

Ajo që ishte ndërtuar, dhe sa shpejt u rrëzua

Marrja e pushtetit më 15 gusht 2021 e ktheu vendin dy dekada prapa. Deri në vitin 2021, gati një milion vajza ishin të regjistruara në shkolla të mesme - shifër që në vitin 2001 ishte e paimagjinueshme. Kufizimet që atëherë u zgjeruan edhe në arsimin e lartë, në punësim dhe në jetën publike në përgjithësi.

Kjo është mësimi që rrallë thuhet me zë: ajo që ndërtohet njëzet vjet mund të hiqet me një njoftim të vetëm. Institucionet duken të forta derisa dikush të kontrollojë sa mbajnë vërtet.

UNESKO vazhdon të kërkojë rikthim urgjent dhe të pakushtëzuar të së drejtës për arsim të mesëm dhe të lartë, duke e quajtur të drejtë themelore të njeriut pa alternativë. Paralelisht, punojnë përmes asaj që u ka mbetur - alfabetizim në bashkësi dhe trajnime aftësish, me mbi 1.000 instruktorë që japin mësim nëpër mjedise lokale, shpesh në vende publike ose në shtëpi private.

Mësim në dhomën e ndenjes së dikujt tjetër, sepse klasa është e kyçur. Kjo është pamja.

Nga këtu, nga Ballkani, është lehtë të shihet kjo si lajm i largët nga një botë tjetër. Por arsimi është e vetmja gjë që asnjë pushtet nuk mund të ta kthejë pasi ta ka marrë. Kjo është monedhë që nuk kompensohet në mënyrë retroaktive - dhe kjo nuk vlen vetëm për Kabulin.