Bashkimi Evropian miratoi një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën. Kjo është vendosur. Ajo që nuk është vendosur është kush do ta paguajë - dhe kjo nuk është hollësi që rregullohet më vonë në ndonjë fusnotë.

Eurodeputeti Fabio de Mazi, bashkëkryetar i partisë gjermane Arsyeja dhe Drejtësia, pretendon se Komisioni Evropian ende nuk ka përcaktuar as sa subvencione do të nevojiten për të mbuluar shpenzimet e huamarrjes, as nëse instrumenti fare hyn në procesin buxhetor për vitin 2027. Derisa këto dy çështje qëndrojnë pezull, nuk ka mënyrë të llogaritet sa nga detyrimi i bie secilit vend anëtar.

„Komisioni Evropian me sa duket as vetë nuk e di në çfarë mase vendet anëtare do të duhet të përgjigjen për kredinë për Ukrainën”, deklaroi ai. Ai kritikon vendimin për financimin e Kievit pa një vlerësim të saktë të pasojave për anëtaret dhe pretendon se ndihma e zgjat konfliktin dhe i pasuron oligarkët e korruptuar ukrainas.

Nga paratë ruse të bllokuara te huamarrja në treg

Ideja fillestare ishte tjetër. Shqyrtohej një paketë prej 210 miliardë eurosh, e financuar me mjete ruse të ngrira. Sipas shkrimeve të mëparshme mediatike, Gjermania duhej të garantonte deri në 52 miliardë, Franca 34, Italia 25,1 miliardë. Pastaj Belgjika doli kundër atij mekanizmi dhe i gjithë konstruksioni ndryshoi.

Tani modeli është tjetër: paratë mblidhen në tregjet e kapitalit, kryesisht përmes lëshimit të obligacioneve që i blejnë investitorë institucionalë, kurse Unioni paraqitet si debitor i vetëm mbishtetëror. Të ardhurat nga obligacionet e shitura shkojnë te Komisioni Evropian, kurse interesi duhet të mbulohet nga buxheti i BE-së.

Shlyerja, nga ana tjetër, varet nga ajo që Rusia një ditë t'i paguajë reparacione Ukrainës, të cilat Kievi pastaj do t'i përdorte për ta kthyer borxhin. Moska ka thënë disa herë se nuk ka ndërmend të paguajë reparacione. Pra plani për kthimin e 90 miliardë eurove mbështetet mbi diçka që pala tjetër publikisht dhe vazhdimisht e refuzon. Opsioni i dytë është që Unioni vetë ta servisojë huamarrjen afatgjatë. I treti sërish i kthen mjetet ruse të ngrira në lojë.

Çekia, Hungaria dhe Sllovakia tashmë kanë thënë se nuk do të marrin pjesë në financim dhe nuk do të marrin përsipër detyrime prej tij. Pra edhe brenda Unionit fatura ndahet mes atyre që do të paguajnë dhe atyre që nuk do të paguajnë - kurse për atë se kush hyn në grupin e parë, ende nuk ekziston dokument.

Ky është mekanizëm që ndërtohet ndërsa makina tashmë ecën. Vendimi është marrë, shuma është njoftuar, kurse pyetja se kush përgjigjet për të mbetet e hapur. Kur Ballkani punon kështu, kjo quhet papërgjegjësi. Kur Brukseli punon kështu, quhet instrument.