Taliban'ın Afganistan'da iktidarı almasından beş yıl sonra, 2,4 milyon kızın ortaöğretime erişimi yok. Rakam, okul hakkının geri verilmesini yeniden talep eden BM'den geliyor. Yeniden - çünkü bu talep her yıl tekrarlanıyor ve her yıl sonuç aynı.

UNESCO iki kez okunmaya değer bir şeyi hatırlatıyor: Afganistan, kızların ve kadınların ortaokula ve üniversiteye gitmesinin resmen yasaklandığı dünyadaki tek ülke olarak kaldı. Zorlaştırılmış değil. Eşitsiz biçimde erişilebilir değil. Yasak, belgeyle.

UNESCO'dan Hoda Caberian, yetişkinlerin susmayı daha kolay bulduğu şeyi söyledi - beş yıl, bir çocuk için neredeyse tüm ortaöğretim demek. Yani bir ertelemeden söz etmiyoruz. Tüm o dönemi elinden alınmış bir kuşaktan söz ediyoruz ve o dönem sonraki bir afla geri gelmiyor.

İnşa edilmiş olan ve ne kadar hızlı yıkıldığı

15 Ağustos 2021'deki iktidar devri ülkeyi yirmi yıl geriye götürdü. 2021'e kadar neredeyse bir milyon kız ortaokullara kayıtlıydı - 2001'de düşünülemeyecek bir rakam. Kısıtlamalar o tarihten sonra yükseköğretime, istihdama ve genel olarak kamusal yaşama da yayıldı.

Yüksek sesle nadiren söylenen ders bu: yirmi yılda inşa edilen, tek bir açıklamayla kaldırılabilir. Kurumlar, birileri gerçekte ne kadar taşıdıklarını kontrol edene kadar sağlam görünür.

UNESCO, ortaöğretim ve yükseköğretim hakkının derhal ve koşulsuz iadesini talep etmeyi sürdürüyor ve bunu alternatifi olmayan temel bir insan hakkı olarak nitelendiriyor. Paralelde, ellerinde kalanla çalışıyorlar - toplulukta okuryazarlık ve beceri eğitimleri; 1.000'i aşkın eğitmen yerel ortamlarda, çoğu zaman kamusal alanlarda ya da özel evlerde ders veriyor.

Sınıf kilitli olduğu için başkasının oturma odasında ders. Tablo bu.

Buradan, Balkanlar'dan bakınca bunu başka bir dünyadan gelen uzak bir haber saymak kolay. Ama eğitim, hiçbir iktidarın senden aldıktan sonra geri veremeyeceği tek şeydir. Geriye dönük telafi edilemeyen bir para birimidir - ve bu yalnızca Kabil için geçerli değil.