Gjykata në Damask shqiptoi dënim me vdekje për Bashar el Asadin. Në mungesë, kuptohet - njeriu që e udhëhoqi Sirinë me dekada nuk ishte ulur në atë sallë, as nuk do të ulet. Bashkë me të është dënuar me vdekje edhe vëllai i tij Maher. Akuza: krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Këto janë vendimet e para kundër Asadit ose kundër njerëzve nga rrethi i tij më i ngushtë që kur pushteti i familjes ra në dhjetor të vitit 2024. Kjo është e dhëna që ia vlen të mbahet në kokë: mbi një vit e gjysmë nga rënia e regjimit, dhe vetëm tani vendimi i parë. Drejtësia në Ballkan gjithashtu ka zakon të arrijë pasi personazhet kryesorë janë zhvendosur diku ku ekstradimi është i komplikuar.

„Bashar el Asadi i përdori institucionet shtetërore për kryerjen e krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit”, deklaroi gjyqtari Faharedin el Arian. Procedurën e transmetoi drejtpërdrejt televizioni shtetëror. Para gjykatës në qendër të Damaskut u mblodh një turmë vetëm për të dëgjuar shqiptimin.

Një emër në atë vendim nuk është në mungesë. Atef Nexhib, i afërm i Asadit nga linja e nënës dhe ish-shef i sigurisë politike në provincën Dara, qëndronte në kafaz, me uniformë burgu, nën sigurim të shtuar, ndërsa gjyqtari lexonte vendimin. Ai u shpall fajtor për mbikëqyrjen e represionit në provincën jugore Dara - të njëjtin represion që ndezi kryengritjen, e pastaj edhe luftën civile.

Vendim pa të dënuar

Këtu është edhe gjithë pesha e historisë. Dy të dënuarit kryesorë nuk janë në vend. Një vendim i shqiptuar në mungesë është dokument, nuk është dënim - ai bëhet dënim në momentin kur dikush e zbaton, dhe kjo në praktikën ndërkombëtare do të thotë ekstradim ose fund i mbrojtjes nga ajo anë ku kanë ikur. A do të vijë ai moment, nuk vendos gjykata në Damask.

Prandaj pushteti i ri sirian ka interes që procedura të shihet drejtpërdrejt. Një gjykim që transmetohet në televizionin shtetëror, një turmë para hyrjes, një kafaz me një njeri të vërtetë brenda - ky është mesazh për publikun vendas se diçka po ndryshon. A është kjo fillimi i procesimit sistematik të dhjetëra mijëra rasteve, apo është një pikë demonstrative që do të mbetet e vetme, do të shihet nga ajo se sa vendime të tjera do të vijnë dhe kundër kujt.

Ballkani e di këtë skenë përmendsh. Di edhe sa gjatë pritet, edhe sa njerëz vdesin para se t'u vijë radha rastit të vet, edhe sa shpesh më përgjegjësit përfundojnë më larg sallës së gjyqit se zbatuesi më i ulët. Familjet siriane që presin nga viti 2011 tani kanë një vendim në duar. Pyetja është nëse do të kenë edhe një të dytë.