Të premten Apple dërgoi një valë të re paralajmërimesh te përdoruesit në 110 vende se telefonat e tyre janë objektiv i softuerit spiunues. Deri të hënën, njerëzit që kërkojnë ndihmë janë aq shumë sa hulumtuesit që i verifikojnë këto raste thonë se diçka të tillë nuk e mbajnë mend.

Mohamed al-Maskati, drejtor i ekipit të hulumtuesve në organizatën Access Now, linjën telefonike të së cilës Apple ua rekomandon viktimave, thotë se që nga e premtja numri i njerëzve që lajmërohen është 30 deri 40 përqind më i madh se zakonisht pas njoftimeve të tilla. Mes tyre ka edhe të tillë që kanë marrë paralajmërim edhe më parë. Firma për siguri kibernetike iVerify gjithashtu konfirmoi se sheh një valë.

Apple i dërgon këto mesazhe në seri, te njerëzit që i vlerëson si objektiv të softuerit që kompania e quan „softuer spiunues mercenar” - mjete që zakonisht i përdorin shtetet, jo kriminelët. Në vitet e fundit Apple pretendon se ka paralajmëruar njerëz në mbi 150 vende. Kjo valë, sipas organizatave që i pranojnë raportimet, është më e madhja deri tani.

Një nga ata që morën paralajmërim është ushtar i ushtrisë ukrainase që lufton kundër Rusisë. Kërkoi të mbetet anonim dhe pranon se fillimisht mendoi për mashtrim, derisa kontrolloi te Apple. „U befasova, sinqerisht - nuk mendoja se jam mjaft i rëndësishëm për të më targetuar kështu”, deklaroi ai. Di edhe për të tjerë në ushtrinë ukrainase që e kanë marrë të njëjtin mesazh. „Ishin paksa të shqetësuar”, thotë.

Xhon Skot-Rejlton, hulumtues i lartë në The Citizen Lab, grup që prej më shumë se 15 vjetësh i dokumenton sulmet spiunuese shtetërore, e thotë pjesën që dhemb më së shumti. „Përmasat dhe larmia gjeografike e publikimeve për këto njoftime janë vërtet të paprecedenta”, thotë ai. „Për çdo njoftim të tillë publik, imagjinoni sa e madhe është pjesa që mbetet nën sipërfaqe dhe publiku kurrë nuk do të mësojë për të.”

Një pjesë e shpjegimit për shifrat është më e thjeshtë: Apple që nga ky vit njofton në katër vende njëherësh - në ekranin e kyçur, në cilësime, në postën elektronike të lidhur dhe gjatë kyçjes në profil përmes internetit. Më parë ishte më lehtë të mos e vëreje. „Mënyra e re e njoftimit i ndihmoi njerëzit të kuptojnë sa e rëndësishme është kjo”, thotë al-Maskati. Pra, një pjesë e kërcimit është vetëdija, jo domosdoshmërisht më shumë sulme. Ky është dallim që ia vlen të mbahet në kokë.

Por vetëm një pjesë. Sepse nëse një ushtar ukrainas në front merr mesazh se dikush me buxhet shtetëror e shikon përmes telefonit të tij, atëherë lista e njerëzve që „nuk janë mjaft të rëndësishëm” për të qenë objektiv është shumë më e shkurtër se sa duam të mendojmë. Këtë softuer e blejnë qeveritë, shitet ligjërisht, ndërsa lista e klientëve askund nuk është publike.

Apple nuk u përgjigj në pyetjet e dërguara nga gazetarët. Kompania këshillon aktivizimin e Lockdown Mode, regjim që i mbyll rrugët më të shpeshta për depërtim - dhe pretendon se nuk i njihet asnjë rast që dikush me Lockdown Mode të aktivizuar të jetë hakuar. Këshillë që kushton një klikim, për një problem që kushton miliona.