Во петокот Apple испрати нов бран предупредувања до корисници во 110 земји дека нивните телефони се цел на шпионски софтвер. До понеделник, луѓето што бараат помош се толку многу што истражувачите што ги проверуваат овие случаи велат дека вакво нешто не запаметиле.

Мохамед ал-Маскати, директор на тимот истражувачи во организацијата Access Now, чија телефонска линија Apple им ја препорачува на жртвите, вели дека од петокот бројот на луѓе што се јавуваат е 30 до 40 отсто поголем од вообичаеното по вакви известувања. Меѓу нив има и такви што предупредување добиле и претходно. Фирмата за сајбербезбедност iVerify исто така потврди дека гледа наплив.

Apple ги праќа овие пораки во серии, до луѓе за кои проценува дека се мета на софтвер што компанијата го нарекува „платенички шпионски софтвер” – алатки што обично ги користат држави, не криминалци. Во последните неколку години Apple тврди дека предупредила луѓе во над 150 земји. Овој бран, според организациите што ги примаат пријавите, е најголемиот досега.

Еден од оние што добиле предупредување е војник на украинската армија што се бори против Русија. Побарал да остане анонимен и признава дека прво помислил на измама, сè додека не проверил кај Apple. „Бев изненаден, искрено – не мислев дека сум доволно важен за да ме таргетираат вака”, изјави тој. Знае и за други во украинската војска што ја добиле истата порака. „Беа малку загрижени”, вели.

Џон Скот-Рајлтон, виш истражувач во The Citizen Lab, група што веќе повеќе од 15 години ги документира државните шпионски напади, го кажува делот што најмногу боли. „Размерот и географската разнообразност на јавните објави за овие известувања се навистина без преседан”, вели тој. „За секое вакво јавно известување, замислете колку голем дел останува под површината и јавноста никогаш нема да дознае за него.”

Дел од објаснувањето за бројките е поприземно: Apple од оваа година известува на четири места одеднаш – на заклучениот екран, во поставките, на поврзаната е-пошта и при најава на профилот преку интернет. Порано беше полесно да не забележиш. „Новиот начин на известување помогна луѓето да сфатат колку е важно ова”, вели ал-Маскати. Значи, дел од скокот е свест, а не нужно повеќе напади. Тоа е разлика што вреди да се задржи во главата.

Но само дел. Затоа што ако украински војник на фронт добива порака дека некој со државен буџет го гледа низ неговиот телефон, тогаш листата на луѓе што „не се доволно важни” за да бидат мета е многу пократка отколку што сакаме да мислиме. Овој софтвер го купуваат влади, се продава легално, а списокот на клиенти никаде не е јавен.

Apple не одговори на прашањата испратени од новинарите. Компанијата советува вклучување на Lockdown Mode, режим што ги затвора најчестите патишта за упад – и тврди дека не ѝ е познат случај некој со вклучен Lockdown Mode да бил хакиран. Совет што чини еден клик, за проблем што чини милиони.