Robo-taksitë në San Francisko nuk përballen më vetëm me trafikun. Tani i dalin përpara edhe ndihmës së shpejtë.

Kongresmeni Kevin Mullin nga Kalifornia propozoi një ligj që për herë të parë do t'u impononte standarde minimale kombëtare sigurie kompanive që vozitin automjete pa shofer. Propozimi, i quajtur AV Emergency Response Coordination Act, u prezantua në një konferencë për shtyp në San Francisko - qytetin që industria e përdor si laborator të gjallë dhe në të cilin qindra robo-taksi të Waymo tashmë transportojnë udhëtarë me pagesë.

Shkasi nuk është hipotetik. Automjetet autonome kanë bllokuar automjete ambulance dhe kamionë zjarrfikës, kanë hyrë në vende aktive krimi dhe nuk kanë njohur konet e trafikut dhe dritat sinjalizuese. Shefi i zjarrfikësve të San Franciskos, Din Krispen, tregoi diçka edhe më të përditshme: robo-taksitë marrin dhe lënë udhëtarë drejtpërdrejt para stacioneve të zjarrfikësve dhe para objekteve nga ku nisen ambulancat.

„Kemi parë një numër shqetësues dhe, sinqerisht, të papranueshëm incidentesh në të cilat automjetet autonome pa dashje u pengojnë shërbimeve të urgjencës”, tha Mullin në konferencë.

Ligji kërkon tri gjëra: protokolle të qarta veprimi që kompanitë duhet t'ua japin shërbimeve urgjente, një linjë 24-orëshe përmes së cilës zyrtarët e qytetit e arrijnë drejtpërdrejt firmën, dhe që NHTSA - rregullatori amerikan i sigurisë në trafik - të shkruajë standarde minimale kombëtare. Më interesante është pika e katërt: mundësia që qyteti vetë ta „gjeokufizojë” ku guxojnë të vozitin këto vetura sa zgjat një gjendje e jashtëzakonshme. Ky është çelës në duart e pushtetit lokal, jo të kompanisë. Pikërisht prandaj është edhe pjesa më e kontestuar.

Waymo u përgjigj se „prej kohësh mbështet” një kornizë federale për automjetet autonome dhe se mbështet standardizimin e marrëdhënies me shërbimet urgjente. Formulim që nuk pranon asgjë dhe nuk refuzon asgjë - gjuhë e zakonshme kur rregullimi është i pashmangshëm, ndaj është më mirë të duket sikur e ke kërkuar vetë.

Presioni nuk vjen vetëm nga një kongresmen. Në fillim të korrikut drejtori i NHTSA-s, Xhonatan Morison, u dërgoi letër të gjithë zhvilluesve të automjeteve autonome në të cilën shkruan se agjencia ka „identifikuar një model të qartë automjetesh pa shofer që u pengojnë policisë dhe shërbimeve të tjera urgjente”. Kërkoi zgjidhje deri në fund të muajit. Ai afat tashmë ka skaduar.

Kryetari i San Franciskos, Daniel Luri, u kërkon rregullatorëve kalifornianë rregulla më të rrepta që kur më 4 korrik qyteti ngeci në një bllokim shumëorësh në të cilin morën pjesë edhe robo-taksitë e Waymo-s që mbetën pa rrymë në mes të rrugës. Skenë e ngjashme kishte edhe në dhjetor, kur një ndërprerje më e madhe e rrymës la dhjetëra automjete të bllokuara.

Kjo është pjesa që ia vlen të mbahet mend. Vetura pa shofer shitet si teknologji që i zgjidh gabimet njerëzore, ndërsa skena që prodhon është një automjet që rri në mes të kryqëzimit dhe pret që një njeri të vijë e ta lëvizë me dorë. Në San Francisko ai njeri shpesh ka qenë pikërisht zjarrfikësi që nxitonte diku tjetër.

„Banorët dhe vizitorët duhet të mund ta përdorin në siguri një automjet autonom, transportin publik ose biçikletën nëpër qytet, por gjithashtu duhet të besojnë se policia dhe zjarrfikësit do të arrijnë tek ata në rast urgjence”, tha Luri.

Industria me vite kërkoi t'i besohet se do të rregullohet vetë. Pyetja që tani qëndron para saj nuk është nëse teknologjia funksionon, por kush e mban çelësin kur ajo nuk do të funksionojë.