Çmimi i naftës „Brent" sot në mëngjes u rrit me më shumë se dy për qind, pas goditjeve të reja amerikane mbi objektiva në jug të Iranit. Fuçia globale referente tani kushton 98,50 dollarë. Nafta amerikane „West Texas Intermediate" shitet me 91,95 dollarë - më pak se të premten, por lëvizja prej të hënës është e kufizuar për shkak të festës amerikane.

Kjo është historia e vogël. Historia e madhe: tregu po jeton në pritje. Banka zvicerane UBS alarmon se rezervat globale të naftës janë ulur me 246 milionë fuçi në mars dhe prill, dhe se humbjet kumulative në prodhim mund të kalojnë 1 miliard fuçi deri në fund të majit. Me fjalë të tjera, tregu është „seriozisht në deficit" - dhe kjo është para çdo eskalimi të ri.

Çfarë po ndodh politikisht? Komanda Qendrore Amerikane pretendon se goditjet janë „mbrojtëse" - të drejtuara kundër varkave iraniane që dyshohet se po vendosnin mina, dhe kundër lansuesve të raketave. Donald Trump përmes rrjeteve sociale tha se bisedimet me Iranin „po ecin mirë", por njëkohësisht dërgoi paralajmërim për veprim ushtarak shtesë nëse dështojnë.

Kjo është retorika e sinjalit të dyfishtë. Trump përdor stilin diktatorial: jemi gati të bëjmë paqe, por jemi gati edhe të bëjmë luftë. Zgjedhja është e juaja. Tingëllon efikase në fushatë, por në politikën ndërkombëtare jep sinjale konfuze - dhe tregu i lexon ato si shenja rreziku të rritur.

Për Maqedoninë, kjo nuk është histori abstrakte. Jemi 100 për qind të varur nga importi i derivateve të naftës. Nëse çmimet globale ngjiten 5-10 për qind në dy javët e ardhshme, Komisioni Rregullator i Energjisë (RKE) do të jetë i detyruar të rrisë benzinën dhe naftën. Kjo do të thotë ushqim më i shtrenjtë (transporti i mallrave kushton më shumë), shërbime komunale më të shtrenjta, autobus më të shtrenjtë. Aritmetikë e thjeshtë.

Pyetja që ekonomistët shmangin: ku janë tani „rezervat strategjike të naftës" që shteti duhej t'i kishte ndërtuar që nga viti 2015? Cilat janë mendimet për furnitorë alternativë? Sa kohë mund të rezistojë Maqedonia pa importe nga tregjet kritike nëse Hormuzi mbyllet për dy javë? Nëse përgjigja është „nuk e dimë" - ky është dështim zyrtar, jo sulm partiak.