Papa Leo XIV, lideri i ri i Kishës Katolike, të hënën publikoi enciklikën e parë në pontifikatin e tij, me titull Magnifica Humanitas. Tema: „mbrojtja e fytyrës njerëzore në kohën e inteligjencës artificiale". Dokumenti është 200 faqe, dhe edhe pse titulli flet për VI, në thelb flet për përqendrimin e pushtetit - temë e vjetër, kontekst i ri.

Papa e prezantoi dokumentin së bashku me Chris Olah, bashkëthemelues i Anthropic. Ky është gjest simbolik - hierarkia katolike qëndron pranë njërës prej kompanive lidere të VI në një moment kur shumë lojtarë të tjerë të VI po ecin në drejtim të kundërt, pa mbikëqyrje. „Kur pushteti është i përqendruar në duar të paktëve, ai bëhet i errët dhe i shmang mbikëqyrjen publike," shkruan Leo XIV.

Enciklika vjen disa ditë pasi presidenti amerikan Donald Trump shtyu nënshkrimin e një urdhri ekzekutiv për VI - urdhër që do t'i jepte shtetit kontrollin mbi modelet e reja para publikimit të tyre. Sipas raporteve, shtyrja erdhi nën presionin e investitorit David Sacks, ish-car i VI-së në Shtëpinë e Bardhë. Kjo tregon se beteja për rregullimin nuk ka mbaruar - sapo ka filluar.

Papa bën thirrje për fundin e „garës së VI për armatim" - presionit që kompanitë dhe shtetet krijojnë për të ndërtuar „algoritme gjithnjë e më të fuqishme dhe baza më të mëdha të dhënash" për dominim gjeopolitik ose komercial. „Të çarmatosesh do të thotë të diskreditosh supozimin se pushteti teknik automatikisht jep të drejtën për të sunduar," shkruan ai.

A është kjo hera e parë që kisha flet për pushtetin teknologjik? Jo. Papa Leo XIII, në enciklikën Rerum Novarum të 1891, bëri të njëjtën gjë për revolucionin industrial. Por koha është e ndryshme. Vetë Musk me blerjen e Twitter dhe ridrejtimin e platformës kundër interesit publik është shembull i qartë i asaj për të cilën Leo XIV paralajmëron sot.

Profesori Paolo Carozza nga Notre Dame, anëtar i Akademisë Pontifikale për Shkencat Sociale, shton diçka konkrete: dezinformatat dhe deepfake-t e krijuara me VI shkatërrojnë „aftësinë tonë për të dalluar çfarë është e vërtetë dhe çfarë jo - dhe kjo ka pasoja reale për politikën demokratike". Mbledhja dhe manipulimi i të dhënave personale, shton ai, përfaqësojnë „sfida thelbësore për lirinë kognitive".