Kryetari i Shoqatës për Ndërtimtari pranë Odës Ekonomike, Andreja Serafimovski, në një paraqitje në "Top Tema" në Telma TV, vlerësoi se është herët të parashikohet nëse çmimet do të stabilizohen apo do të vazhdojnë të rriten. Ai theksoi një detaj që nuk është aspak detaj - indeksi llogaritet mbi bazën e çmimeve të shpallura, jo mbi çmimet e realizuara në shitje.

Kur indeksi i çmimeve të banesave bazohet në çmime të shpallura në vend të çmimeve të realizuara, hapet një pyetje serioze - a po marrim një pasqyrë reale të tregut, apo një perceptim tregu që fryn vlerën e kapitalit?

Çmimi i shpallur nuk është çmim shitjeje. Është dëshira, pritshmëria ose strategjia e shitësit. Nëse çmime të tilla bëhen bazë për indekse, vlerësime dhe analiza, është e lehtë të krijohet një pasqyrë e rritjes së vazhdueshme dhe shtrenjtimit - edhe pse transaksionet reale tregojnë diçka tjetër.

Në praktikë, çmimi i shpallur është shpesh më i lartë se çmimi me të cilin banesa shitet vërtet, për shkak të negociatave, uljeve dhe korrigjimeve të tregut. Kështu, një banesë e shpallur për 120.000 euro mund realisht të shitet për 105.000 ose 110.000 euro.

Në një sistem të tillë hapet hapësira për perceptime të shtrembëruara, dhe disa do të shkojnë më tej dhe do të flasin për "vlerësime të porositura" që shërbejnë për ruajtjen dhe fryrjen e vlerës së kapitalit - sidomos në tregun e pasurive të paluajtshme.

Me një metodologji të tillë krijohet rreziku që indeksi të tregojë artificialisht rritje çmimesh dhe të japë një pasqyrë të shtrembëruar të tregut të pasurive të paluajtshme.

Pyetja është e thjeshtë: nëse banesat vërtet shiten me ato çmime, pse indeksi nuk bazohet në kontrata reale, transaksione noteriale dhe pagesa të realizuara?

Sepse tregun nuk e bën shpallja. Tregun e bën blerësi që ka paguar vërtet.