Trumpi miratoi pushkatimin e vrasësit të Fort Hoodit: ekzekutimi i parë ushtarak me pushkatim pas Luftës së Dytë Botërore

Pentagoni njoftoi se ish-majori i ushtrisë amerikane Nidal Malik Hasan do të ekzekutohet me pushkatim. Rekomandimin e dha sekretari i Luftës Pete Hegseth, ndërsa presidenti Donald Trump e miratoi. „Dita e gjykimit për Hasanin më në fund erdhi“, shkroi në X zëdhënësi i Pentagonit Sean Parnell. Ky do të jetë ekzekutimi i parë ushtarak me pushkatim që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore.

Krimi nuk është i diskutueshëm. Më 5 nëntor 2009 Hasan, psikiatër ushtarak dhe mjek nga Virxhinia, hapi zjarr në një ndërtesë mjekësore plot me njerëz në bazën Fort Hood në Teksas. Aty ushtarët që përgatiteshin për dislokim prisnin kontrolle mjekësore dhe vaksinime. Vrau 13 ushtarë amerikanë të paarmatosur dhe plagosi edhe 32 persona. Ky është sulmi më vdekjeprurës ndaj një baze ushtarake amerikane që nuk ishte i lidhur me veprime luftarake.

Në gjyqin ushtarak në vitin 2013 Hasan pranoi se ishte sulmuesi dhe kërkoi falje për „të gjitha gabimet“, por edhe deklaroi se besonte se po i mbronte myslimanët dhe talebanët në Afganistan. U shpall fajtor për 13 akuza për vrasje me paramendim dhe 32 akuza për tentativë vrasjeje. Një juri prej 13 oficerësh ushtarakë rekomandoi njëzëri dënimin me vdekje.

Dënim që ushtria e kishte harruar

Ushtria amerikane për herë të fundit ekzekutoi një njeri në vitin 1961 - ushtarin John Bennett, të varur për përdhunimin e një vajze 11-vjeçare. Në vitin 1983 gjykata ushtarake e apelit e shpalli dënimin ushtarak me vdekje antikushtetues, e një vit më vonë Ronald Reagan e riktheu me urdhër ekzekutiv. Hasan është një nga katër të burgosurit që në sistemin ushtarak presin ekzekutimin e dënimit me vdekje. Para pushkatimit vijon edhe rishqyrtimi në apel dhe vendimi përfundimtar për ligjshmërinë, ndërsa kohën dhe vendin do t'i caktojë sekretari i Ushtrisë së Tokës.

Trump është përkrahës i hapur i dënimit me vdekje. E riktheu në nivel federal me urdhër ekzekutiv qysh ditën e parë të mandatit, në janar 2025, pas moratoriumit që ministria e drejtësisë e vendosi gjatë kohës së Joe Bidenit. Në urdhër ai përshkruhet si „mjet i domosdoshëm për parandalim dhe ndëshkim“. Pushkatimi gjithsesi është i rrallë: vitin e kaluar Karolina e Jugut kreu një ekzekutim me pushkatim, të parin në SHBA pas 15 vjetësh. Dënimi me vdekje është i ligjshëm në 27 shtete, në ushtri dhe në nivel federal.

Askush nuk e kontestion se Hasan kreu masakër. Pyetja është tjetër: pse një shtet që 65 vjet nuk e zbatoi këtë dënim në ushtri, tani e kthen pikërisht me skuadër pushkatimi dhe me postim në rrjete sociale? Kur aktgjykimi vjen me sloganin „dita e gjykimit më në fund erdhi“, drejtësia fillon t'i ngjajë një emisioni politik.