Negociatat mes Uashingtonit dhe Moskës për fundin e luftës në Ukrainë deri tani zhvilloheshin me fjalorin e gjeneralëve dhe diplomatëve: territore, garanci sigurie, sanksione, armëpushim. Sipas shtypit amerikan, në bisedime tani ka hyrë edhe diçka shumë më fitimprurëse - pasuria ndërkombëtare e gjigantit rus të naftës Lukoil, e vlerësuar në rreth 20 miliardë dollarë.

Këto nuk janë disa pompa buzë autostradës. Paketa përfshin fusha nafte dhe gazi nga Azia Qendrore deri në Meksikë, më shumë se tre miliardë fuçi rezerva të provuara dhe të mundshme, mijëra pika karburanti nëpër botë dhe rafineri në Evropë - mes tyre impiante në Bullgari dhe Rumani. Një pjesë e asaj që pazarllëkohet në Kremlin, pra, qëndron në fqinjësinë tonë të drejtpërdrejtë.

Putini vetë e hapi temën

Sipas njerëzve të njohur me bisedimet, çështjen e shitjes e ngriti personalisht Vladimir Putin në takimin me Steve Witkoff dhe Jared Kushner në Kremlin më 5 shtator. Ideja e tij, sipas njërit prej burimeve, ishte që marrëveshja të shërbente si demonstrim para publikut rus se Moska sërish mund të bëjë biznes me Amerikën. Paqja, pra, duhet të vijë bashkë me konfirmimin e një transaksioni të suksesshëm.

Blerësit janë të afërt me negociatorët

Kandidati kryesor për pasurinë është miliarderi amerikan Todd Boehly, bashkëpronar i klubit të bejsbollit Los Angeles Dodgers. Boehly më parë ka dhënë gjithsej dy milionë dollarë për projekte të lidhura me Donald Trumpin - një milion për një komitet politik që e mbështet Trumpin dhe edhe një milion përmes kompanisë së tij për inaugurimin presidencial. Në konsorciumin e tij janë edhe biznesmenët katarë Moutaz dhe Ramez Al Khayyat, familja e të cilëve tashmë punon me Kushnerin dhe me Ivanka Trump. Së bashku po zhvillojnë edhe një projekt të madh turistik luksoz - në Shqipëri.

Lojtari i dytë i madh pritet të jetë një fond i lidhur me sheikun Tahnoun bin Zayed Al Nahyan, këshilltar për sigurinë kombëtare i Emirateve të Bashkuara Arabe dhe vëlla i presidentit të shtetit. Fondet nën kontrollin e tij janë të lidhura me kompaninë investuese të Kushnerit, „Affinity Partners“, ndërsa një strukturë tjetër e afërt me të bleu një aksion të madh në kompaninë kripto të familjes Trump, „World Liberty Financial“, bashkëthemelues i së cilës ishte edhe Witkoff. Shtypi amerikan megjithatë thekson se nuk ka prova që Witkoff apo Kushner do të fitonin personalisht nga shitja, ndërsa përfaqësuesja e Witkoffit deklaroi se ai nuk ka interes financiar në marrëveshje dhe as konflikt interesi.

Shteti është edhe blerës edhe gjykatës

Pjesa më e çuditshme është se në konsorcium është përfshirë edhe vetë shteti amerikan - Korporata Ndërkombëtare për Financimin e Zhvillimit (DFC), e cila sipas pretendimeve të mëparshme mund të merrte rreth 15 për qind të kompanisë së re të formuar për marrjen përsipër. Një zyrtar i lartë i administratës konfirmoi se Witkoff dhe Kushner morën pjesë edhe në negociatat për kushtet e investimit shtetëror, që SHBA-ja të marrë një pagesë të konsiderueshme paraprakisht dhe një pjesë të fitimit të ardhshëm. Kështu Uashingtoni gjendet në rol të dyfishtë: një pjesë e shtetit bëhet investitor dhe bashkëpronar, ndërsa një pjesë tjetër duhet të vendosë nëse do të japë miratim rregullator dhe përjashtim nga sanksionet, pa të cilin marrëveshja praktikisht nuk mund të kalojë. Kush atëherë kujt do t'i thotë „jo“?

Sanksionet si makinë parash

Pikërisht sanksionet amerikane e bëjnë historinë kaq të ëmbël për blerësit. Lukoil e nxori pasurinë ndërkombëtare në shitje pasi u gjend nën sanksione - kjo e uli numrin e blerësve të mundshëm dhe e rrëzoi vlerën e paketës. Nëse Uashingtoni e miraton shitjen dhe i lejon pronarit të ri të punojë pa ato kufizime, pasuria e blerë lirë mund të vlejë pothuajse menjëherë shumë më tepër. Boehly ndërkohë po përpiqet ta nxjerrë jashtë kompaninë investuese amerikane Carlyle, e cila tashmë ka arritur marrëveshje për një pjesë të pasurisë, por prej muajsh pret miratim nga autoritetet amerikane.

Paqe me faturë

Administrata Trump llogarit se hapja e marrëveshjeve të mëdha biznesi amerikano-ruse mund t'i japë Kremlinit motiv shtesë për kompromis. Negociatorët amerikanë besojnë gjithashtu se marrëveshja për Lukoil do ta rriste ofertën e energjisë dhe do t'i ulte çmimet botërore. Për Putinin llogaria është ndryshe: provë konkrete se një marrëveshje politike me Uashingtonin ua hap kompanive ruse dyert e kapitalit dhe tregjeve perëndimore.

Marrëveshja për momentin nuk është lidhur. Nevojitet miratim edhe nga autoritetet amerikane edhe nga Kremlini, ndërsa Shtëpia e Bardhë, Departamenti amerikan i Thesarit dhe Lukoil nuk i komentuan pretendimet. Por korniza është e qartë: krahas territorit, garancive dhe armëpushimit, në tryezën e negociatave tani qëndron edhe pasuri nafte prej 20 miliardë dollarësh. Kur të mëdhenjtë merren vesh për paqe, ndërsa rafineritë në Bullgarinë fqinje ndërrojnë pronar në paketë, a do të pyetet fare dikush në rajon?