Të gjithë e njohim atë mëngjes. Nata ka qenë e shkurtër, gjumi i keq, dhe diku rreth mesditës dora shtrihet vetë drejt diçkaje të ëmbël ose të yndyrshme - çokollatë, kroasan, patatina. Pastaj vjen ndjenja e fajit: „nuk kam vullnet të mjaftueshëm”. Shkenca thotë se faji është adresuar gabim. Problemi nuk është te karakteri, por te hormonet dhe te një tru që nuk ka fjetur mjaftueshëm.

Psikologia Ester Boada, specialiste për çrregullimet e të ushqyerit, e shpjegon mekanizmin thjesht. Kur trupi nuk fle mjaftueshëm, ai e lexon këtë si një çekuilibër dhe reagon me një kthesë hormonale: bie leptina, hormoni që sinjalizon ngopjen, kurse rritet grelina, hormoni i urisë. Rezultati është një trup që kërkon më shumë ushqim, dhe pikërisht atë më kalorikun - të pasur me sheqer e yndyrë. Boada i referohet hulumtimeve të Karin Shpigel, të cilat pikërisht këtë efekt e treguan që para vitesh.

Por historia nuk mbaron me hormonet. Truri i pagjumur humbet një pjesë të aftësisë për t'i rregulluar emocionet dhe për t'i kontrolluar impulset. Përqendrimi, kujtesa dhe vetëkontrolli bien, kurse nervozizmi dhe mostoleranca ndaj stresit rriten. Në të njëjtën kohë, qendrat e shpërblimit në tru ndizen më fort kur shohin ushqim me shumë kalori, ndërsa zonat e vetëkontrollit punojnë më dobët. Me fjalë të tjera - dëshira bëhet më e lartë, kurse frenimi më i dobët.

Këtu hyn edhe puna e neurologut Metju Voker, i cili gjumin e quan „një nga rregullatorët e mëdhenj” të ekuilibrit mes nevojave biologjike dhe vendimeve të vetëdijshme. Kur ai rregullator mungon, vendimet për ushqimin nuk merren më me arsye, por me një tru të lodhur që kërkon energji të shpejtë. Dhe kjo nuk është dobësi - është biologji.

Çfarë të bëhet? Boada propozon diçka që tingëllon gati joromantike: në vend të dietave dhe vetëkritikës, prioritet le të jetë pushimi. Mos i kaloni vaktet, përgatitni paraprakisht opsione të shëndetshme e ngopëse, dhe ndaloni së akuzuari veten për diçka që është fiziologji, e jo dobësi morale. Ndonjëherë gjëja më e mirë që mund të bëjmë për të ushqyerit nuk ndodh në kuzhinë ose në palestër - por në shtrat, me disa orë gjumë më shumë.