O sabahı hepimiz biliriz. Gece kısaydı, uyku kötüydü ve öğlene doğru bir yerde el kendiliğinden tatlı ya da yağlı bir şeye uzanıyor - çikolata, kruvasan, cips. Sonra suçluluk duygusu geliyor: „yeterince irademe sahip değilim”. Bilim, suçun yanlış adrese yöneldiğini söylüyor. Sorun karakterde değil, hormonlarda ve yeterince uyumamış bir beyinde.

Yeme bozuklukları uzmanı psikolog Esther Boada, mekanizmayı basitçe açıklıyor. Beden yeterince uyumadığında, bunu bir dengesizlik olarak okuyor ve hormonal bir dönüşle tepki veriyor: tokluğu bildiren hormon leptin düşüyor, açlık hormonu ghrelin ise yükseliyor. Sonuç, daha çok yiyecek isteyen ve tam da en kalorili olanı - şeker ve yağ bakımından zengin olanı - isteyen bir beden. Boada, tam da bu etkiyi yıllar önce ortaya koyan Karine Spiegel'in araştırmalarına atıfta bulunuyor.

Ama hikâye hormonlarla bitmiyor. Uykusuz beyin, duyguları düzenleme ve dürtüleri kontrol etme yeteneğinin bir kısmını yitiriyor. Konsantrasyon, hafıza ve öz denetim azalırken, sinirlilik ve strese karşı tahammülsüzlük artıyor. Aynı zamanda beyindeki ödül merkezleri yüksek kalorili yiyeceği gördüğünde daha güçlü yanıyor, öz denetim bölgeleri ise daha zayıf çalışıyor. Başka bir deyişle - istek daha yüksek sesli, fren ise daha zayıf hale geliyor.

İşte burada, uykuyu biyolojik ihtiyaçlar ile bilinçli kararlar arasındaki dengenin „büyük düzenleyicilerinden biri” olarak adlandıran nörobilimci Matthew Walker'ın çalışması devreye giriyor. O düzenleyici eksik olduğunda, yiyecekle ilgili kararlar artık akılla değil, hızlı enerji arayan yorgun bir beyinle veriliyor. Ve bu bir zayıflık değil - biyoloji.

Ne yapmalı? Boada, neredeyse romantik olmayan bir şey öneriyor: diyetler ve öz eleştiri yerine öncelik dinlenme olsun. Öğün atlamayın, sağlıklı ve doyurucu seçenekleri önceden hazırlayın ve ahlaki bir zayıflık değil de fizyoloji olan bir şey için kendinizi suçlamayı bırakın. Bazen beslenmemiz için yapabileceğimiz en iyi şey mutfakta ya da spor salonunda değil - yatakta, birkaç saat fazla uykuyla gerçekleşir.