Në Rusi ekziston një term që mediat perëndimore nuk e kanë: „gushti i zi“. Nuk është shaka për një sezon pa lajme. Është thuajse bestytni, e mbështetur me një listë ngjarjesh që me ngulm kanë ndodhur pikërisht në muajin e tetë - dhe lista është mjaft e gjatë sa të pushojë së dukuri rastësi.

Para tridhjetë e pesë vjetësh komunistët e vijës së ashpër tentuan një grusht shteti të dështuar kundër Mihail Gorbaçovit, çka aktivizoi proceset që përfunduan me shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik. Gushti i vitit 1998 solli krizë financiare, falimentim të shtetit dhe rënie të rublës. Një vit më vonë grupe të armatosura hynë në Dagestan dhe nisën luftën e dytë çeçene - konflikti që në pushtet e nxori një ish-oficer deri atëherë të panjohur të KGB-së, Vladimir Putinin.

As Putini nuk është imun

Putini e mori Rusinë në Vitin e Ri të vitit 1999, pasi Boris Jelcini papritmas ia dorëzoi pushtetin. Ndër provat e para të mëdha i ishte fundosja e nëndetëses bërthamore Kursk, në të cilën humbën jetën 118 marinarë. Në gusht të vitit 2008 Rusia hyri në luftë kundër fqinjës Gjeorgji. Madje edhe rruga që përfundoi me vdekjen e figurës opozitare Aleksej Navalni nisi në gusht - kur ai u sëmur në vitin 2020 në një avion nga Siberia drejt Moskës, për shkak të helmimit me agjent nervor.

Vera 2026: tym mbi qytete dhe radhë për karburant

Kjo verë është periudhë e errët për regjimin. Përparimi i ushtrisë ruse në Ukrainë është minimal, kurse mbi qytetet ruse ngrihet tym pas goditjeve ukrainase ndaj rafinerive dhe depove të mëdha. Qytetarët ankohen për radhët e gjata në pikat e karburantit dhe për thashethemet për një valë të re mobilizimi.

Komentuesi rus në mërgim Ilja Varlamov i quajti katastrofat historike të gushtit „natyrisht, rastësi“, por shtoi: „Shumë rusë me frikë e presin gushtin. Sidomos tani, kur vendi përballet me një krizë të vërtetë. U kthye mungesa e karburantit, çmimet rriten pa ndalur, rubla bie, zgjedhjet po afrohen, e kush e di se çfarë na pret.“ Ai iu referua edhe një ekonomisti kryesor rus që paralajmëron se Moska përballet me „krizë sociale“ dhe se po humb garën teknologjike dhe ekonomike në botë.

Tregues se sa thellë është rrënjosur kjo ndjenjë: madje edhe tabloidi i afërt me regjimin, Moskovski komsomolec, shkroi për frikërat tradicionale të gushtit - dhe atë përmes astrologjisë. Ky muaj sjell një eklips të Hënës që, siç thuhet në tekst, do të ndodhë përballë Plutonit, „planetit të lidhur me katastrofa“. Kur një gazetë prorezhim shpjegimin e kërkon në horoskop, ky është sinjal se shpjegimi i vërtetë është i sikletshëm për t'u shkruar.

Putini: dëm ka, por nuk është kritik

Putini vetë mban ton të qetë. Në një deklaratë të mërkurën për infrastrukturën, ai e pranoi dëmin ekonomik nga sulmet ukrainase ndaj depove të Wildberries, por pa e përmendur drejtpërdrejt kompaninë. „Është e qartë se këto sulme nuk do të kenë, nuk shkaktojnë dhe nuk mund të shkaktojnë kurrfarë pasojash kritike“, tha ai. „Vërtet, shkaktojnë dëm - kjo është e qartë, e kuptojmë, e shohim dhe jemi të vetëdijshëm.“ Qendrat logjistike, premtoi ai, do të rindërtohen me mbështetje shtetërore.

Formula njihet edhe jashtë Rusisë: prano dëm minimal, premto rindërtim, zhvendos temën. A e njeh dikush në Ballkan këtë fjali nga goja e politikanëve të vet?

Dallimi që ende ekziston

Edhe Ukraina ka krizë të brendshme. Ministri i shkarkuar së fundmi, Mihajlo Fedorov, kërkoi zgjedhje në kushte lufte, çka për presidentin Volodimir Zelenski është problem i ri politik - mandati i skadonte në vitin 2024, por zgjedhjet janë shtyrë për shkak të gjendjes së luftës. Por pikërisht kjo është dallimi: në Kiev ka ndryshime në pushtet dhe ka protesta, çka do të thotë se shoqëria civile ende merr frymë.

Në Rusi skena është ndryshe. Të hënën një gjykatë e dënoi politikanin opozitar Lev Shlosberg me 11 vjet burg për kundërshtimin e luftës, kurse Gjykata Supreme ia ndaloi partisë së tij Jabloko pjesëmarrjen në zgjedhjet e ardhshme parlamentare. Mbytja e opozitës u zhvillua gradualisht, e pastaj përnjëherë - dhe kulmoi me vdekjen e Navalnit në shkurt të vitit 2024, në një koloni ndëshkuese arktike.

A është gushti vërtet i mallkuar për Rusinë, apo është ky shpjegimi më i rehatshëm kur sistemi nuk do t'i emërtojë arsyet e vërteta? Dallimi mes të dyjave është pikërisht aq i madh sa edhe dallimi mes astrologjisë dhe ekonomisë.