Skip to content

Kurdët fituan një gjuhë, humbën një ushtri: Gjysmë shekulli autonomi mori fund me një dekret

1 min. lexim
Shpërndaj
Kurdët fituan një gjuhë, humbën një ushtri: Gjysmë shekulli autonomi mori fund me një dekret

Komandanti kurd Mazllum Abdi e njoftoi fundin me një fjali që tingëllon administrative, por që në të vërtetë mbyll gjysmë shekulli shprese: „Faza e integrimit të institucioneve ushtarake, të sigurisë dhe administrative në institucionet kombëtare shtetërore ka përfunduar dhe është mbyllur.”

Përkthyer nga gjuha diplomatike në atë njerëzore: autonomia kurde në Siri nuk ekziston më. Ushtria, siguria dhe administrata janë shkrirë në shtetin sirian.

Rruga deri aty filloi me një marrëveshje në janar 2026 mes Abdit dhe presidentit sirian Ahmed al-Sharaa - marrëveshje e arritur pasi përplasjet e armatosura u morën kurdëve territor të konsiderueshëm në veri. Pra nuk bëhet fjalë për negociata mes palësh të barabarta. Bëhet fjalë për kushte që i shkruan ai që mban më shumë tokë.

Çfarë fituan në këmbim

Formalisht - diçka që kurrë nuk e kishin. Al-Sharaa nxori një dekret me të cilin njihen të drejtat kombëtare kurde dhe kurdishtja përcaktohet si gjuhë zyrtare. Ky është precedent që nga pavarësimi i Sirisë në vitin 1946. Funksionarë kurdë morën vende në administratën krahinore dhe në pozita ushtarake.

Praktikisht - forcat qeveritare morën kontrollin mbi qytetet strategjike dhe fushat e naftës. Lexojeni edhe një herë atë fjali dhe vendoseni pranë njohjes së gjuhës. Gjuhë për naftë.

Analisti Mutlu Çiviroglu tha atë që diplomatët e shmangin: „Fund i hidhur... forca ushtarake që ishte shumë e suksesshme, që pati fitore ndaj Shtetit Islamik dhe që shumëkush e admironte, fatkeqësisht pushon së ekzistuari.”

Aleati që iku i pari

SHBA-ja, ish-aleatja e kurdëve në luftën kundër Shtetit Islamik, transferoi mbi 5.700 të ndaluar nga kampet nën kontroll kurd në Irak. Kjo është logjistika e ikjes - kur partneri i mbledh detyrimet e veta para se t'i mbledhë ushtarët.

Kurdët përbëjnë rreth 15 për qind të popullsisë së Sirisë dhe dekada me radhë jetuan nën represion dhe kufizime kulturore. Tani kanë gjuhë zyrtare dhe nuk kanë ushtri të vetën. Dikush do ta quajë këtë përparim.

Ballkani e njeh këtë skenë tepër mirë. Premtimet shkruhen në letër, kufijtë vizatohen me forcë, kurse partneri ndërkombëtar që garantoi gjithçka rri vetëm sa kohë që i leverdis. Pyetja që mbetet nuk është nëse dekreti vlen sot - por kush do ta mbrojë kur të mos ketë më kush.