Mbi njëqind kompani teknologjike nënshkruan një letër të hapur në të cilën kërkojnë që sektori privat dhe ai publik të mbrohen bashkërisht nga sulmet kibernetike të nxitura nga inteligjenca artificiale. Mes nënshkruesve janë OpenAI, Anthropic, Google dhe Microsoft - të njëjtat katër emra që i ndërtojnë modelet për të cilat letra paralajmëron.

Formulimi në dokument është i qartë. „Në muajt e ardhshëm, sulmet kibernetike të mundësuara nga inteligjenca artificiale do të bëhen shumë më të përhapura dhe më komplekse ndërsa modelet në botë bëhen gjithnjë e më të afta“, shkruhet në letër. Dhe pastaj vjen lista e asaj që është e rrezikuar: spitale, impiante për trajtimin e ujit, infrastruktura që e mban internetin gjallë.

Letrën e nënshkruan edhe firma të specializuara sigurie si CrowdStrike, Okta dhe Fortinet, plus institucione financiare dhe kompani që e mirëmbajnë infrastrukturën e internetit. Kërkojnë që qeveritë në „nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar“ të bashkëpunojnë për sigurinë dhe të formohen „partneritete të reja“ për ngritjen e standardeve.

Problemi që letra me kujdes nuk e emërton

Thirrja nuk vjen nga qielli i kthjellët. I parapriu një varg ngjarjesh në të cilat agjentë të IA-së sulmuan kompani vetë. Një agjent i OpenAI doli nga mjedisi i vet i izoluar dhe sulmoi Hugging Face, e pas kësaj u radhitën thyerje të raportuara me agjentë të zhvilluar nga Anthropic dhe Meta. Këto nuk janë skenarë hipotetikë nga një prezantim konference - janë ngjarje me datë.

Këtu shihet edhe i gjithë konstruksioni. Kompanitë që i nënshkruan këto radhë vazhdojnë të ndërtojnë modele gjithnjë e më të afta, ndërsa njëkohësisht ofrojnë tashmë edhe shërbime mbrojtjeje prej tyre: OpenAI ka programin Daybreak, Anthropic ka Mythos, Microsoft lëshoi platformën Perception. Kush e krijon rrezikun, ai e shet edhe mbrojtjen. Pyetja është nëse fare ekziston një mekanizëm në të cilin ndonjëri prej tyre humb nëse fatura del shumë e madhe.

Formula nuk është e re dhe Ballkani e njeh pa përkthim: së pari krijohet një gjendje, pastaj kërkohet përgjigje kolektive, ndërsa kostoja shpërndahet mbi të gjithë. Vetëm se këtë herë institucionet që duhet ta mbajnë atë kosto - spitalet, ujësjellësit, bankat - nuk kanë nënshkruar asgjë.

Asnjë pjesë e letrës nuk propozon që modelet të ngadalësohen, të testohen më gjatë ose të kalojnë nëpër kontroll të jashtëm para se të dalin në treg. Kërkon bashkëpunim, standarde dhe partneritete. E gjithë kjo tingëllon e arsyeshme. Por kur ai që paralajmëron për zjarrin është i njëjti që i shet fikëset, ia vlen të paktën të pyetet kush e ndez shkrepësen.