Njëzet e gjashtë organizata qytetare, iniciativa dhe platforma i kanë dërguar një kërkesë të qartë Qeverisë: të anulojë urgjentisht vendimet dhe thirrjet publike për koncesione të reja për hulumtime gjeologjike të lëndëve të para minerale metalike në Maqedoninë lindore. Me fjalë të thjeshta - njerëzit që prej vitesh jetojnë në atë tokë nuk duan miniera të reja atje.

Kërkesa ka të bëjë me vendime të marra në dhjetor të vitit të kaluar dhe në qershor të këtij viti, për hapësirat „Veri-Verilindje“ dhe „Lindje“, si dhe për thirrjen publike të shkurtit. Ndër organizatat janë edhe Metamorfozis, Eko svest, Qyteti i Gjelbër Human, Iniciativa O2 dhe Lugina e Gjelbër - organizata që prej vitesh luftojnë pikërisht kundër hapjes së minierave të reja. Ato kërkojnë nga Qeveria dhe Ministria e Energjetikës të ndalojnë menjëherë të gjitha procedurat, përfshirë edhe ankandin elektronik të caktuar për 6 gusht.

Shifrat që thonë gjithçka

Sipas analizës së organizatave, situata në lindje tashmë është dramatike. Nga viti 2004 e këtej, me lloje të ndryshme koncesionesh janë përfshirë rreth 100 për qind e territoreve të Probishtipit, Dellçevës dhe Karbincit. Te Pehçeva shifra është 97 për qind, te Çeshinovë-Obleshevë 94, te Kratova 89, te Zërnovci dhe Vinica 87, te Radovishi 86, te Berova 85. Me fjalë të tjera - komuna të tëra tashmë janë ricaktuar në poligone koncesionesh, e tani vijnë të reja.

Organizatat pohojnë se vendimet e reja mbivendosen me hapësira tashmë të hulumtuara dhe koncesione ekzistuese, gjë që sipas tyre shkel nenin 7-a të Ligjit për lëndët e para minerale - nenin që ndalon hulumtimet prospektive në hapësira tashmë të hulumtuara ose të dhëna. Ato thonë se Ministria ishte e detyruar t'i përjashtonte paraprakisht sipërfaqet e ndaluara me ligj, e jo t'i përfshinte e pastaj më vonë të „ndreqte“.

Për shkak të skadimit të afateve, ato kërkojnë nga Qeveria që brenda tre ditësh pune t'i njoftojë me shkrim për veprimet e ndërmarra. Pyetja që rri pezull mbi Maqedoninë lindore është më e madhe se një ankand: kur 29 komuna tashmë janë matur, shpuar dhe shpërndarë, çfarë mbetet t'u lihet njerëzve që jetojnë atje - përveç kërkesës, sërish, që dikush më në fund t'i dëgjojë?