Një deklaratë e shkurtër e komisionares evropiane Marta Kos se „nuk ka garanci" për anëtarësimin e Maqedonisë në Bashkimin Evropian ka rihapur temën më të dhimbshme në politikën maqedonase - çfarë fituam dhe çfarë dhamë në rrugën drejt Brukselit. Partia Koncepti Maqedonas e shfrytëzoi deklaratën për të shtruar pyetjen që shumëkush e bën në heshtje: nëse nuk ka garanci, atëherë pse u bënë lëshimet?

Argumenti i tyre është i drejtpërdrejtë. Lëshimet kombëtare të bëra në të kaluarën - përfshirë edhe Marrëveshjen e Prespës dhe referendumin e vitit 2018 - u paraqitën si të domosdoshme sepse gjoja çonin në një rrugë të sigurt drejt anëtarësimit evropian. Tani, thonë nga partia, kur ai themel shembet, shembet edhe arsyetimi për lëshimet. „Nuk ka garanci" nuk është vetëm një frazë diplomatike - ajo në mënyrë retroaktive e vë në pikëpyetje gjithë logjikën e procesit.

Prej andej, Koncepti Maqedonas kërkon diçka konkrete: nëse BE-ja zyrtarisht i tërheq garancitë, atëherë edhe Maqedonia legjitimisht mund ta heqë prapashtesën „Veriore" nga përdorimi i brendshëm. Logjika është e thjeshtë - nëse marrëveshja mbështetej në një perspektivë evropiane që u zhduk, pse do të vazhdonte njëra palë t'i përmbushte detyrimet e veta?

A është kjo një mundësi reale politike apo vetëm një provokim retorik - është vështirë të thuhet. Por pika prek diçka të vërtetë. Për vite me radhë qytetarëve u përsëritej se çdo lëshim ishte një investim në një të ardhme të sigurt evropiane. Kur funksionari më i lartë i BE-së thotë hapur se garanci nuk ka, është e kuptueshme pse njerëzit pyesin: pra, gjithë ajo ishte për çfarë? Pyetja nuk ka nevojë për ngjyrë partiake që të dhembë.