Едно кратко изјаснување на европската комесарка Марта Кос дека „нема гаранции” за членството на Македонија во Европската Унија повторно ја отвори најболната тема во македонската политика – што добивме, а што дадовме на патот кон Брисел. Партијата Македонски Концепт ја искористи изјавата за да постави прашање што многумина си го поставуваат тивко: ако нема гаранции, зошто беа отстапките?

Нивниот аргумент е директен. Националните отстапки направени во минатото – вклучувајќи го и Преспанскиот договор и референдумот од 2018 година – беа претставени како неопходни зашто наводно воделе по сигурен пат кон европско членство. Сега, тврдат од партијата, кога тој темел се урна, се урна и оправдувањето за отстапките. „Нема гаранции” не е само дипломатска фраза – таа ретроактивно ја доведува во прашање целата логика на процесот.

Оттука, Македонски Концепт бара нешто конкретно: доколку ЕУ официјално ги повлекува гаранциите, тогаш и Македонија легитимно може да го отстрани придавката „Северна” од внатрешна употреба. Логиката е проста – ако договорот се темелеше на европска перспектива што исчезна, зошто едната страна и понатаму би ги исполнувала своите обврски?

Дали ова е реална политичка можност или само реторичка провокација – тешко е да се каже. Но поентата допира до нешто вистинско. Со години на граѓаните им се повторуваше дека секоја отстапка е инвестиција во сигурна европска иднина. Кога највисок функционер на ЕУ отворено ќе каже дека гаранции нема, разбирливо е што луѓето прашуваат: значи, сето тоа беше за што? Прашањето не бара партиска боја за да заболи.