Kryeministri Hristijan Mickoski shpalli Strategjinë për Qëndrueshmëri Demografike 2026-2046 - një plan ambicioz që po e prezantojnë si „kornizë kombëtare për të ardhmen e shtetit". Në një konferencë rajonale ministrore në Shkup me 200 ekspertë të huaj, Mickoski u dërgoi mesazhin të rinjve: „Mos kontribuoni në ekonomitë e huaja - e ardhmja e atdheut tuaj varet nga ju."

Tingëllon mirë. Por kur një kryeministër flet për qëndrueshmëri demografike, është e arsyeshme të pyesësh: cila është gjendja fillestare? Maqedonia po humbet të rinjtë me ritëm vjetor - 30.000 deri në 50.000 emigrojnë çdo vit, sipas vlerësimeve zyrtare. Pse? Jo sepse Maqedonia është vend i keq - por sepse kushtet për jetë, paga, shëndetësi dhe arsim janë nën nivelin që do t'i mbante.

Strategjia përfshin plane për 19 kopshte të rinj, financim për kujdesin e fëmijëve dhe të moshuarve. Janë hapa të mirë. Por 19 kopshte nuk e zgjidhin thelbin. Një i ri që mbaron fakultetin dhe fiton 25.000 denarë neto, ndërsa një banesë në Shkup kushton 60.000 euro, nuk do të mbetet për 19 kopshte të rinj. Do të shkojë në Gjermani, ku i njëjti trajnim i sjell pagë trefish më të madhe.

Ministri Fatmir Limani thotë: „Po krijojmë kushte në të cilat të rinjtë do ta shohin të ardhmen e tyre në shtëpi - me vende pune të qëndrueshme, shërbime publike cilësore dhe perspektivë të sigurt." Pikërisht fjalët që përsëriten prej 30 vjetësh. Pyetja është: çfarë është e re? Sa konkretisht do të rriten pagat? Sa do të jenë subvencionet për banesën e parë? Ku janë detajet?

Eksperti i UNFPA-së Pio Smith paralajmëroi se ndryshimet demografike janë „mega-trend që përcakton shekullin" dhe kërkojnë përgjigje urgjente, të koordinuara, për të mos ardhur në kolaps sistemik në arsim dhe kujdesin për të moshuarit. Është fakt i njohur. Por për Maqedoninë thotë: nuk jemi përjashtim, dhe pa masa serioze, do hyjmë në spiralë të parët.

Strategjinë 2026-2046 do ta ndjekim - ndoshta me pak më shumë skepticizëm nga sa do donte kryeministri. Njëzet vjet është kohë e gjatë. Shumë plane për ringjalljen demografike në Ballkan kanë mbetur thjesht dokumente në letër. E ardhmja e Maqedonisë nuk varet nga kopshtet - varet nëse shteti do të krijojë një ekonomi që mund t'i mbajë të rinjtë. Kjo në këtë strategji - për momentin nuk është.