Прозорчето што ве прашува дали дозволувате апликацијата да ве следи наскоро ќе изгледа поинаку – но само во дел од Европа, и не затоа што некој решил дека така е поубаво. Apple прифати да ги измени правилата за таа согласност по повеќегодишна антимонополска истрага водена од германскиот регулатор за конкуренција и уште неколку европски тела.

Приговорот на регулаторите не беше дека прозорчето постои, туку кој е изземен од него. Системот познат како App Tracking Transparency, според нив, ѝ давал предност на самата Apple: нејзините сопствени апликации ги користат податоците собрани во нејзиниот екосистем без да мора да прикажат ваков екран. Сите други мора да прашаат. Правилото важи за сите – освен за оној што го напишал.

Договорот не го укинува прашањето, ниту моментот во кој се поставува. Она што се менува е обликот. Наместо скокачко прозорче, екранот ќе биде на цела страница. Зборот „следење“ се вади. Копчињата од „Дозволи“ и „Побарај да не следи“ стануваат „Дозволи“ и „Одбиј“. Се менуваат боите и форматирањето, а развивачите добиваат линк преку кој можат да објаснат зошто воопшто го бараат тоа. Компанијата ќе им дозволи и повторно да го постават прашањето на истиот корисник една година по неговата претходна одлука.

Апликациите го бараат ова затоа што персонализираната реклама носи повеќе пари од неперсонализираната. Кога прозорчето се појави, огромно мнозинство корисници едноставно одбиваа – што директно ги погоди фирмите чиј приход зависи од реклами, Meta пред сите, додека рекламниот бизнис на самата Apple растеше. Таа разлика не беше случајна последица. Таа беше предметот на истрагата.

Apple тврдеше дека овие екрани ја штитат приватноста на потрошувачот. Тврдењето не е лажно – прозорчето навистина им дава на луѓето избор што претходно го немаа. Проблемот е што компанијата истовремено дозволува сопствените апликации да прикажуваат персонализирани реклами врз основа на податоците собрани во нејзиниот екосистем. Приватноста тука не е принцип. Таа е граница повлечена така што од едната страна остануваат конкурентите.

Има и еден детал што ја објаснува вистинската логика на отстапката. Новата верзија на екранот ќе биде единствената достапна во Германија, Франција, Италија, Полска и Романија, а во останатите земји од Унијата развивачите ќе можат да бираат. Со други зборови, промената стигнува онаму каде некој регулатор ја побарал. Останатите добиваат опција, а опција на која никој не ѝ стои зад грбот е само предлог.

Тоа е и поуката што вреди повеќе од самиот екран. Ова не се случи затоа што корисниците се пожалија, ниту затоа што компанијата се предомисли по седум години. Се случи затоа што едно надлежно тело потроши години на истрага и издржа до крај. Прашањето што останува не е дали кај нас има таква институција на хартија – туку кога последен пат нешто што таа побарала завршило со сменето правило кај компанија од оваа големина.