Başbakan Hristijan Mickoski, Demografik Dayanıklılık Stratejisi 2026-2046'yı açıkladı - hükümetin „devletin geleceği için ulusal bir çerçeve" olarak sunduğu iddialı bir plan. Üsküp'te 200 yabancı uzmanın katıldığı bölgesel bakanlar konferansında Mickoski gençlere mesajını verdi: „Başka ekonomilere katkı sunmayın - vatanınızın geleceği size bağlı."

Kulağa hoş geliyor. Ama bir başbakan demografik dayanıklılıktan söz ettiğinde, makul soru şu: başlangıç noktası nedir? Makedonya gençleri yıllık bir ritimle kaybediyor - resmi tahminlere göre her yıl 30.000-50.000 kişi göç ediyor. Neden? Makedonya kötü bir yer olduğu için değil - yaşam koşulları, maaşlar, sağlık ve eğitim onları tutacak seviyenin altında olduğu için.

Strateji 19 yeni anaokulu planı, çocuk ve yaşlı bakımına finansman içeriyor. İyi adımlar. Ama 19 anaokulu özü çözmüyor. Üniversiteyi bitirip net 25.000 denar kazanan, Üsküp'te bir dairenin 60.000 euro olduğu bir genç, 19 yeni anaokulu için kalmaz. Almanya'ya gider; orada aynı eğitim üç katı maaşa karşılık geliyor.

Bakan Fatmir Limani şöyle diyor: „Gençlerin geleceğini evde göreceği koşulları yaratıyoruz - istikrarlı işler, kaliteli kamu hizmetleri ve güvenli bir perspektifle." Tam 30 yıldır tekrarlanan sözler. Soru şu: yeni olan ne? Maaşlar somut olarak ne kadar artacak? İlk konut sübvansiyonları ne kadar olacak? Detaylar nerede?

UNFPA uzmanı Pio Smith, demografik değişimlerin „yüzyılı tanımlayan bir mega-trend" olduğunu ve eğitim ile yaşlı bakımında sistemik çöküşü önlemek için acil, koordineli yanıtlar gerektirdiğini uyardı. Bilinen bir gerçek. Ama Makedonya için söyleyişi: istisna değiliz, ciddi önlemler olmazsa spirale ilk biz gireceğiz.

2026-2046 stratejisini izleyeceğiz - başbakanın isteyeceğinden biraz daha fazla şüpheyle. Yirmi yıl uzun bir süre. Balkanlar'da demografik canlandırma için yapılan birçok plan geçmişte sadece kâğıt üstünde kaldı. Makedonya'nın geleceği anaokullarına bağlı değil - devletin gençleri tutabilecek bir ekonomi kurup kurmayacağına bağlı. Bu, şu ana kadar bu stratejide yok.