Bashkimi Evropian po përgatit fazën tjetër kundër Kinës. Spanja, Franca, Italia, Holanda dhe Lituania së bashku i kanë dërguar Komisionit Evropian një propozim për masa tregtare më të rrepta kundër asaj që e përshkruajnë si „praktika industriale të padrejta dhe mbikapacitet strukturor". Dokumenti nuk e emërton Kinën hapur - por askush nuk pretendon se nuk e di për cilin shtet bëhet fjalë.

Shifrat që ofrojnë: rreth 1 milion vende pune industriale të humbura në Evropë midis 2019 dhe 2025 për shkak të konkurrencës në rritje nga vendet me subvencione shtetërore. Propozimi kërkon përshpejtimin e hetimeve tregtare, një proces të thjeshtuar për vendosjen e tarifave, dhe mbylljen e zbrazëtirave ligjore përmes të cilave kompanitë i shmangin kufizimet duke u drejtuar përmes shteteve të treta ose duke hapur operacione brenda BE.

I propozuari EU Industrial Accelerator Act është kthesa më e madhe nga qasja klasike evropiane e tregtisë së lirë. Vendos një kusht „Made in Europe" për prokurime publike dhe subvencione industriale në sektorë strategjikë. Për shembull, automjetet elektrike do të duhet të plotësojnë 70% përmbajtje nga BE për të marrë trajtim të favorshëm. Alumini dhe çimentoja - 25%. Firmat e huaja që dominojnë mbi 40% të një tregu global do të jenë të detyruara të sigurojnë se gjysma e aktivitetit ekonomik përkatës u shkon punëtorëve në BE.

Por jo të gjitha vendet anëtare të BE janë për këtë. Gjermania u kundërvu hapur propozimit të përbashkët të pesë vendeve. Arsyeja është ekonomike - tregtia bilaterale me Kinën në 2025 arriti rreth 250 miliardë euro, me më shumë se 5.000 firma gjermane që operojnë në Kinë. Ministrja gjermane e tregtisë Katherina Reiche është aktualisht në Pekin, duke kërkuar „bashkëpunim më të fortë industrial dhe qasje më të mirë në treg". Me fjalë të tjera, Berlini ka më shumë frikë të humbasë shitje në Kinë sesa të humbasë industrinë vendore.

Është një paradoks i pakëndshëm. Njëkohësisht, studimet gjermane të publikuara këtë javë paralajmërojnë për „goditjen kineze 2.0" - përsëritjen e procesit të deindustrializimit që SHBA përjetoi pas hyrjes së Kinës në OBT në 2001. Varësia nga Kina për bateritë: dy të tretat e importeve direkte. Panelet diellore: rreth 93%. Antibiotikët: mbi 70%. Dhe kjo varësi po rritet, jo po bie.

Çfarë do të thotë kjo për Ballkanin? Duket si temë e largët, por nuk është. Maqedonia dhe rajoni janë bërë pikë kyçe tranziti për produktet kineze drejt BE - dhe njëkohësisht për përpjekjet e kundërta evropiane për të mbajtur industrinë lokale. Nëse BE vendos kushte „Made in Europe" për prokurime dhe subvencione, kjo zbatohet automatikisht për vendet anëtare dhe kandidate. Për prodhuesit maqedonas kjo është mundësi - por vetëm nëse kanë kapacitet ta shfrytëzojnë. Për konsumatorët, do të thotë produkte më të shtrenjta në afat të shkurtër. Dhe për politikanët është një test: a do të pozicionohet Maqedonia si partner evropian apo si „derë e pasme" kineze në tregun evropian?