Mulaj Hasani u ul në të djathtë të mbretit në mbledhjen për buxhetin: Maroku ia kalon pushtetin trashëgimtarit 23-vjeçar pa shumë zhurmë

Të shtunën mbreti Mohamedi VI drejtoi Këshillin e Ministrave në Pallatin Mbretëror në Rabat. Tema ishte serioze: udhëzimet e përgjithshme të buxhetit për vitin 2027. Në të djathtë të mbretit ishte ulur djali i tij i vetëm, princi trashëgimtar Mulaj Hasani. Në një monarki ku vendi në tryezë është mesazh, ky nuk është detaj protokolli.

Që të nesërmen Mulaj Hasani ishte vetëm në skenë. Në qendrën ekspozuese „Mohamedi VI“ në El Xhadida ndau çmimet e Çmimit të Madh në kalërim me pengesa që mban emrin e babait të tij - ngjarja kryesore e finales së edicionit të 15-të të Morocco Royal Tour, në kuadër të Panairit të Kuajve. Dy ditë, dy imazhe: njëri në tryezën ku ndahen paratë, tjetri para publikut.

Trashëgimtar që nuk pret në korridor

Princat trashëgimtarë evropianë në demokracitë parlamentare presin shirita dhe përshëndesin nga ballkonet. Ai maroken është histori tjetër. Fjalimin e parë publik e mbajti në moshën tetëvjeçare, ndërsa në njëmbëdhjetë tashmë priste liderë ndërkombëtarë. Në vitin 2025, ndërsa mungesat e mbretit bëheshin gjithnjë e më të shpeshta, filloi të kryente vetë një pjesë të funksioneve. Këtë vit babai e emëroi koordinator të zyrave dhe shërbimeve të Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura Mbretërore, me gradën e lartë oficerike kolonel-major. Ushtria, pra, e dëgjon zërin e tij edhe para se kurora të arrijë te ai.

Mohamedi VI sundon që nga viti 1999. Pallati nuk shpjegon pse mbreti shfaqet gjithnjë e më rrallë në publik. Ajo që e shpjegon, me fotografi dhe me renditjen e karrigeve, është kush e mbush vendin bosh.

Tri levat që mund të vijnë

Analistët që ndjekin pallatin maroken shohin edhe tri hapa me të cilët mbreti mund ta forcojë pozitën e djalit. I pari është ekonomik: udhëheqja e Al Mada, grupit të madh afarist të familjes mbretërore, që do të thotë kontroll i drejtpërdrejtë mbi bankat, energjetikën dhe telekomunikacionin. I dyti është ligjor: kontroll i plotë mbi Këshillin e Regjencës, që do t'i siguronte të drejtën të sundojë si regjent i përkohshëm nëse mbreti sëmuret. I treti është social: drejtimi i fondacioneve të mëdha bamirëse, e me to edhe i buxheteve për ndihmë sociale dhe i besnikërisë që kjo ndihmë ndërton.

Asgjë nga këto ende nuk është vendim - janë skenarë. Por drejtimi është i qartë. Vlerësimi është se kalimi i pushtetit do të përfundojë gjatë vitit 2027, pas një procesi që zgjat tre vjet. Ngadalë sipas kritereve tradicionale politike, shpejt dhe me vendosmëri krahasuar me monarkitë e tjera.

Maroku e ndërron gjeneratën në krye pa zgjedhje, pa debat dhe pa komunikatë. Vetëm me renditjen e karrigeve. Sa herë kemi parë edhe më afër nesh pushtetin të dorëzohet kështu - në heshtje, nga brenda, ndërsa publiku mëson i fundit?