Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova dërgoi një porosi që në një fjali përmbledh tërë hendekun maqedonas me Brukselin dhe Sofjen: të pushojmë së humburi kohë me çështje historike dhe të europeizohemi përmes reformave. E lehtë për t'u thënë, e vështirë për t'u zbatuar - sepse pikërisht historia është aty ku negociatat ndalen me vite.

Teza e saj është se mosmarrëveshjet identitare dhe historike janë përjashtuar nga identiteti dhe aktet kushtetuese të BE-së, dhe prandaj nuk u takon vendi në negociatat për anëtarësim. Në vend të tyre, ajo bën thirrje për „patriotizëm kushtetues“ dhe kujton se Kushtetuta tashmë është ndryshuar 36 herë - më së shpeshti nën nxitje të jashtme, çka sipas saj është shenjë e një qasjeje të papërshtatshme ndaj së drejtës kushtetuese.

Pas fjalorit diplomatik qëndron një porosi e drejtpërdrejtë për Sofjen: thelbi i marrëveshjes për fqinjësi të mirë duhet të jetë bashkëpunim dhe mbështetje në rrugën drejt BE-së, jo bllokada, veto dhe kushtëzime historike. Me fjalë të tjera - na lini të europeizohemi, në vend që vazhdimisht ta hapim të njëjtën të kaluar.

Këtu është edhe realiteti i pakëndshëm se një porosi në vetvete nuk ndryshon asgjë. Brukseli këmbëngul se ndryshimet kushtetuese janë kusht për hapjen e negociatave; presidentja kërkon anëtarësim të bazuar në kriteret e Kopenhagës, pa kushte identitare. Të dyja pozicionet përplasen, dhe asnjë deklaratë - sado e saktë - nuk e mbyll atë vrimë.

Pyetja për qytetarin është më e thjeshtë se gjithë kjo: edhe sa vite do të rrotullohemi në rreth me „historia kundër së ardhmes“, ndërsa brezat më të rinj ikin e nuk presin të zgjidhet mosmarrëveshja? Siljanovska kërkon që koha të mos humbet - por koha prej kohësh rrjedh, dhe jo në favorin tonë.