Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова испрати порака што во една реченица го сумира целиот македонски јаз со Брисел и Софија: да престанеме да губиме време со историски прашања и да се европеизираме преку реформи. Едноставно за изговарање, тешко за спроведување – бидејќи токму историјата е таму каде што преговорите застануваат со години.

Нејзината теза е дека идентитетските и историските спорови се исклучени од идентитетот и уставните акти на ЕУ, и затоа не им е местото во преговорите за членство. Наместо тоа, таа повикува на „уставен патриотизам” и потсетува дека Уставот веќе бил менуван 36 пати – најчесто на надворешен поттик, што според неа е знак на несоодветен однос кон уставното право.

Зад дипломатскиот речник стои директна порака до Софија: суштината на договорот за добрососедство треба да биде соработка и поддршка на патот кон ЕУ, а не блокади, вета и историска условеност. Со други зборови – оставете нè да се европеизираме, наместо постојано да го отвораме истото минато.

Тука е и непријатната реалност што порака сама по себе не ја менува. Брисел инсистира дека уставните измени се услов за отворање на преговорите; претседателката бара членство засновано на копенхагенските критериуми, без идентитетски услови. Двете позиции се судираат, и ниедна изјава – колку и да е точна – не ја затвора таа дупка.

Прашањето за граѓанинот е поедноставно од сето тоа: колку уште години ќе се вртиме во круг на „историја наспроти иднина”, додека помлади генерации заминуваат и не чекаат да се реши спорот? Сиљановска бара време да не се губи – но времето веќе одамна тече, и не во наша корист.