Postoji jedan francuski grad koji se četiri dana godišnje pretvara da je Venecija - i, za razliku od većine takvih pokušaja, ima osnova za to. Kastr, u departmanu Tarn, građen je nad rekom, sa redovima starih kuća koje izlaze direktno na vodu. Nisu turistička dekoracija. To su bile radionice kožara, bojadžija i zanatlija, danas pretvorene u domove i radnje.

Od 10. do 13. septembra grad održava „Escapade Vénitienne”. Vrhunac je u petak, 11. septembra, sa takozvanim slavljem na vodi: povorka čamaca po reci Agu, koreografija, akrobate i simbolični „let anđela” - isti onaj ritual koji Venecija izvodi vekovima. Ulicama idu maskirane figure u kostimima iz XVIII veka, postavlja se italijanska pijaca, ima povorki i nastupa.

Ono što mesto čini više od festivala jeste to što ostaje kada se maske sklone. Kastr je na oko sat vremena kolima i od Tuluza i od Karkasona, okružen zelenilom regionalnog parka O Langdok. U starom delu su srednjovekovne ulice, katedrala, ruševine zamka na brdu i trg imenovan po Žanu Žoresu, socijalističkom političaru rođenom upravo tu.

I tu dolazi iznenađenje. U biskupskoj palati iz XVII veka nalazi se muzej Goje, sa jednom od najznačajnijih zbirki španske umetnosti u Francuskoj - Velaskez, Muriljo, Alonso Kano, Pikaso. Grad ove veličine koji drži takvu kolekciju retka je pojava.

Vrtovi biskupije uređeni su po principima Andrea Le Notra, čoveka koji je zamislio vrtove Versaja. Geometrija, simetrija, ništa slučajno.

Okolina nosi još tri razloga da se ostane duže. Sidobr je oblast sa ogromnim granitnim blokovima razbacanim po šumama. Otpul je srednjovekovno selo na stenovitom grebenu, trideset kilometara južno, vezano za katarsku istoriju - do njega vodi pešački most dug 140 metara, koji povezuje dve visoravni kod Mazamea. A u Soreu, oko trideset pet kilometara zapadno, stoji nekadašnja opatija-škola iz XVIII veka koja je postala kraljevska vojna akademija, danas otvorena kao muzej.

Za čitaoca sa Balkana sve ovo ima poznatu formu. Mali grad sa rekom, stare kuće nad vodom, tvrđava na brdu i festival koji daje smisao kalendaru. Razlika nije u tome šta imaju - razlika je što sa onim što imaju rade nešto četiri dana godišnje.