Bugün, tam 35 yıl önce, Saško Geškovski öldürüldü - Split'teki Askeri Komutanlığın önünde nöbet tutan, Kavadarci'den 19 yaşındaki bir JNA askeri. Maskeli bir saldırgan dört kurşun sıktı. Saško Yugoslav savaşının ilk kurbanı olarak düştü ve o gün Balkanların onlarca yıl taşıyacağı bir şey başladı.

Hâlâ bir çocuktu. 1971'de doğdu, Ekim 1990'da orduya katıldı - Split'teki „Dračevac" kışlası. Eylül 1991'de görevini tamamlayıp eve dönmesi gerekiyordu. Göremedi.

Kavadarci'deki cenazesine 20.000'den fazla kişi geldi. Vatandaşlar kitlesel protestolara da çıktı. Makedonya, daha sonra tüm Yugoslav alanını parçalayan savaşa hiç katılmadı - ama ilk bedeli Makedonya ödedi.

Bugün Kavadarci'de delegasyonlar, gazi örgütleri, yerel yetkililer, Ordu mensupları çiçek bıraktı. Onun onuruna bir çeşme var. Adıyla bir kavşak var. Şehrin asla unutmadığı bir mezar var.

Ama her yıldönümünde sorulan ve hiç cevap bulamayan soru: O maskeli saldırgan kimdi? 35 yıldan sonra, Saško'nun ölümü için hiçbir yerde mahkûm yok. Dava bir Split arşivinde uyuyor. Ne Hırvatistan, ne Makedonya, çözmek için özel bir ilgi göstermedi.

İşte „arşivlenmiş tarih"in bedeli bu - bir kurban istatistikte bir sayıya dönüştüğünde, cevabı olan bir isim olmadığında. Saško, Yugoslavya'nın çöküşünün simgesi sadece ilk düştüğü için değil. Aynı zamanda kurumlarımızın ölüleriyle nasıl davrandığının da simgesi - yılda bir kez çiçek ve 364 gün unutuş.

Otuz beş yıl uzun bir süre. Ama yakınını kaybedenler için o yıllar belki sadece bir gün sürmüştür.