Seksenlerden bir fotoğrafa bakarken hiç yaşamadığınız bir şeyi özlediğinizde hissettiğiniz duygunun bir adı var. Kelime anemoya - yaşamadığınız bir zamana duyulan özlem. Ve bu kelime bugün moda için gelecek sezona dair her tahminden daha önemli.

Madrid ile Londra arasında çalışan moda danışmanı ve fotoğrafçı Ivan Denia, tasarımcıların sürekli geriye doğru araştırdığını anlatıyor - eski kırmızı halılar, tarihî dönemler, müzik, kitaplar, sinema. Ona göre moda, sürekli bir gözden geçirme aracılığıyla aynı anda hem geçmişte hem gelecekte çalışıyor. Hiçbir şey yoktan yaratılmıyor, her şey yeniden işleniyor.

Değişen şey modanın kendini tekrar etmesi değil - o hep tekrar etti. Değişen şey hız. Döngü bir zamanlar yirmi ilâ otuz yıl sürüyordu; Denia'ya göre şimdi kıyaslanamayacak kadar kısa. Sebep sosyal medya. Algoritma bir şeyi yeterince çok gösterirse, o şey daha kimse trend olduğuna karar vermeden trend hâline geliyor.

Navarra Üniversitesi'ne bağlı ISEM Fashion Business School'un kurumsal ilişkiler direktörü Maria Martin-Montalvo aynı şeyi başka bir dille söylüyor: trendler artık bir arada var oluyor, döngüler ise sürekli yenilik talebine yanıt olarak kısalıyor. Artık tek bir baskın sezon yok - paralel işleyen beş sezon var, ve hepsi eski.

Denia kendisi için 1982 doğumlu olduğunu ve en güçlü anemoyayı seksenlere, özellikle o dönemin Madrid kültür hareketine karşı hissettiğini söylüyor. Bu dürüst bir ayrıntı: olguyu açıklayan adam, kendisinin de onun parçası olduğunu kabul ediyor. Ve mesele tam da bu - yaşanmamış zaman her zaman daha ilginç görünür, çünkü ondan yalnızca fotoğrafları hatırlarız, faturaları değil.

Ona göre pandemi bu idealleştirmeyi güçlendirmiş olabilir. Kendi kayıp yıllarına bakan, kapanmış insanlar, onun deyişiyle, bir duygu patlaması ve kaçırdıkları anları yaşama arzusunun güçlenmesini yarattı. Sektör buna çoktan bir ad verdi: canlandırma sarmalı.

Balkanlardaki okur için bir katman daha var. Burada nostalji bir moda kategorisi değil, burada düzenli olarak alınıp satılan siyasi bir para birimi. Fark şu ki moda en azından, hiç var olmamış bir zamana dair bir duygu sattığını kabul ediyor. Nostaljinin diğer satıcıları da aynısını kabul ediyor mu?