Norveç sarayı 15 günde iki kişiyi uğurladı. 27 Ağustos'ta Kral Harald V öldü, cuma günü, 11 Eylül'de ise kız kardeşi Prenses Astrid öldü. 94 yaşındaydı. Son kez kamuoyu önüne ağabeyinin cenazesinde çıkmıştı - tekerlekli sandalyede, dünyayı dolaşan bir yüzle. İki gün sonra o da yok.

Kral Haakon VIII, sarayın balkonundaki bayrakların cuma günü ve cenaze gününde yarıya indirilmesini emretti. Açıklamasında, geri kalan tüm protokol dilinden daha değerli bir cümle var: "22 yaşında, büyükannem Veliaht Prenses Märtha'nın ölümünden sonra birinci hanım rolünü üstlenmek zorunda kaldı." 22 yaşında. Tercihle değil, annesi 1954'te öldüğü ve birinin o yerde durması gerektiği için.

Unvanını elinden alan evlilik

Astrid 1961'de olimpiyat madalyalı Johan Martin Ferner ile evlendi. O, Ingeborg Heselberg-Meyer'den boşanmıştı - ve sorun tam da buydu. Saray ondan kraliyet hitabını ve tahta geçiş haklarını aldı. Bir suç yüzünden değil, bir skandal yüzünden değil; yaşamak istediği adam daha önce bir kez evlenmiş olduğu için. Beş çocukları ve yedi torunları oldu. Otuz sekiz yıl sonra aynı sarayda o kural artık aynı biçimde yoktu - ama onun için çok geçti.

Balkanlar kendi ailelerinde bunun gibi kaç kural hatırlıyor? Saray kararnamesiyle değil; artık aile kutlamalarına gelmeyen bir teyzeyle ve "adı anılmayan" bir amcayla. Tek fark, Norveç kraliyet ailelerinde bu geri almanın resmî bir belgeye yazılması.

Kimsenin yapamadığı anda evi ayakta tutan kadın

Astrid, ağabeyi -o zamanki Prens Harald- evlenip rolü Sonja devralana dek sayısız resmî gezi ve etkinlikte Norveç'in birinci hanımıydı. Sarayda onu keskin mizahlı ve daha da keskin hafızalı biri olarak anlatıyorlar - özellikle ayrıntısına kadar anlattığı savaş yılları için. Tanıştığı insanlar arasında, GI Blues filminin çekimleri sırasında Elvis Presley de vardı.

Ailesi onu, saray bildirisine benzemeyen bir mesajla uğurladı: "Sevgili anne, sevgili Prenses Astrid: Sahip olabileceğimiz en iyi anne olduğun için teşekkür ederiz. Tüm hayatın boyunca sevgiyle, bilgelikle ve iyi bir mizahla bizim yanımızdaydın."

Onunla birlikte Kral Olav V döneminin son yaşayan tanığı da gidiyor. Ağabeyinin cenazesinden önce Astrid, onun yattığı şapele tek başına gitmişti - o fotoğraf, bütün o günün en sessiz görüntüsü olarak kaldı. Saraylar, on bir kraliyet hanedanı ve yirmiden fazla dünya liderinin katıldığı törenler düzenlemeyi bilir. Düzenlemeyi bilmedikleri şey, insanların gidiş sırasıdır.