Kovan başına on yerine bir kilo bal: arıcılar 2026'yı en kötü yıllardan biri olarak niteliyor, sosyal medyada ise kilosu 300 dinara bal satılıyor

Kumanova yöresinde bir arı kolonisinden genellikle 10 ila 15 kilogram bal alınıyor. Bu yıl arıcıların bir kısmı yaklaşık bir kilogram alabildi, bazı kovanlardan ise alınacak hiçbir şey çıkmadı. İyi yıllarda ortalamanın 8 ila 10 kilogram olduğu Pirlepe yöresinde, bazı üreticilerde bu rakam iki üç kilograma, bazılarında ise sıfıra düştü.

"30 yılı aşkın süredir arıcılık yapıyorum ve bunun son elli yılın üretim açısından en zayıf yıllarından biri olduğunu iddia ediyorum" dedi Pirlepe arıcılar derneği "Bratstvo"nun başkanı Deyan Boşkoski, Pirlepe'deki 17. Bal Festivali'nin açılışında. Pirlepe yöresinde yaklaşık 150 arıcı var.

Hava, ateş ve boş meralar

Arıcılar sezonu bir dizi darbe olarak anlatıyor: tam da ballı bitkilerin çiçek açtığı ilkbaharda soğuk ve yağmur, ardından sıcak hava dalgaları ve kuraklık. Rakamlar bunu doğruluyor - Eylül 2026, 1991-2020 dönemi ortalamasından yaklaşık bir derece daha sıcaktı, yağışlar ise ortalamanın yüzde 48 altında kaldı. Mariovo'da ise yangınlar çok sayıda arı kolonisini yok etti, dernek de meslektaşlarına yardım için para topladı.

Hava tahmininde görünmeyen bir neden de var. Hayvan sayısı azaldıkça dağ meraları artık otlatılmıyor; eskiden ballı otların yetiştiği yerlerde şimdi arıların kullanmadığı dikenler bitiyor.

Faturalara karşı destekler

Tarım Bakanı Borçe Serafimovski, Manastır'daki 29. "Makedon Arıcılık Günleri"nde üretimin düştüğünü ve iklim değişikliğinin uyum sağlamak zorunda olduğumuz "bir gerçek" olduğunu kabul etti. Devlet martta 1.021 arıcıya 21,4 milyon dinar ödedi, bu da arıcı başına ortalama yaklaşık 21.000 dinar ediyor; kışı çıkaran her kayıtlı koloni için 600 dinar öngörülüyor. Arıcılar ise bunun beş altı katını harcadıklarını söylüyor.

Buna bir de piyasa ekleniyor. Sosyal medyada 4 kilogram bal 1.200 dinara reklam ediliyor - gerçek balın neredeyse hiç olmadığı bir yılda kilosu 300 dinar. Arıcılar internetteki sahte bala ve ucuz, şüpheli ithal bala karşı uyarıyor ve tanınmış üreticilerden alınmasını tavsiye ediyor. Pirlepeli arıcılar en azından festival süresince fiyatları artırmama konusunda anlaştı.

Arıcı kışı zar zor çıkaran bir koloni için 600 dinar alıyorsa ve sosyal medyada yerli ürünün rekabet edemeyeceği fiyatlarla bal satılıyorsa, arı beslemeye kim kalacak?