Bulgaristan, Eurozone tarihinde ona katılan ve katıldıktan sadece birkaç ay sonra aşırı bütçe açığı nedeniyle Brüksel'den yaptırım alan ilk ülke olacak. 2025'te yüzde 3,5 açık, oysa izin verilen maksimum üç. Önümüzdeki yıllar için tahmin daha da kötü görünüyor: 2026'da yüzde 4,1 ve 2027'de yüzde 4,3.

Mayıs ayında sol-popülist Progresif Bulgaristan'ın zaferinin ardından iktidara gelen solcu Başbakan Rumen Radev, suçu önceki sağ-merkez hükümetin üzerine attı. „Bulgaristan'ı Eurozone'a sokmak için yalan söylediler", dedi Brüksel'den dönüşte. Bu kuşkusuz siyasi bir darbe - ama aynı zamanda gerçek bir darbe. Eski hükümet, Eurozone'a giriş koşulları çerçevesinde, savunma harcamaları için bir defaya mahsus esnekliği kullanarak resmi açığı düşürdü. Bu esneklik sona erince bütçe gerçeği görünür hale geldi.

Eski Maliye Bakanı Temenuzhka Petkova (GERB) suçlamaları reddetti. Ona göre Bulgaristan, savunma esnekliği sayesinde 2025'te yüzde 3'lük sınırın altındaydı, kötüleşme ise geçici idarelerin kararları ve 2026 bütçe planlamasının ertelenmesi nedeniyle geldi. Hangi hikâyenin doğru olduğunu - Avrupa Komisyonu belirleyecek. Ama herkesin sessizce düşündüğü soru şu: Bulgaristan, fiskal oyunları bitmeden Eurozone'a alınmalı mıydı?

Bağlam Bulgaristan'dan daha geniş. On başka üye ülke zaten aşırı açık prosedürü altında, İtalya ve Fransa dahil. Geçen yıl açığını yüzde 2,2'ye indiren Malta prosedürden çıkıyor. Başka bir deyişle, Eurozone'a giriş çoktandır mali disiplin anlamına gelmiyor. Euro paralarına siyasi erişim anlamına geliyor. Disiplin sonradan gelen şey - ya da gelmiyor.

Eurozone'u hedef olarak gören Balkan ülkeleri için (Hırvatistan zaten orada, Makedonya aday olarak), Bulgaristan vakası önemli bir derstir. Giriş son değil - yeni bir denetim aşamasının başlangıcıdır. Ve ekonomi buna hazır değilse, sonuçlar - yaptırımlar, kısıtlamalar, kontrol - hızlı gelir. Bulgaristan şimdi bu suları yaracak. Üsküp dikkatle takip etmelidir.