Bugün şüpheli görünmeyen bir ben, bir yıl önceki fotoğrafla karşılaştırıldığında değiştiği ortaya çıkarsa önem kazanabilir. Dijital dermatoskopi buna dayanıyor: yeni benlerin çıkıp çıkmadığını ya da eskilerden birinin şeklini, boyutunu veya rengini değiştirip değiştirmediğini görmek için cildin fotoğrafik haritasını çıkaran bir muayene.

Erken teşhis kilit önemde. Yalnızca İspanya'da, İspanya Tıbbi Onkoloji Derneği'nin tahminlerine göre bu yıl 8.000'den fazla melanom teşhis edilecek. Ama IMR kliniğinden dermatolog José Luis Ramírez Bellver net: her yıl bütün benleri fotoğraflamak herkes için gerekli değil. Muayene yüksek risk taşıyan kişiler için. Diğerlerinde, takibin daha önce gözden kaçmış bir melanomu yakalama ihtimali çok daha düşük.

Nasıl işliyor

Muayene, vücut haritasının çıkarıldığı genel fotoğrafları ve dermatoskopla çekilen belirli benlerin büyütülmüş görüntülerini birleştiriyor. Hepsi bir sonraki muayenede karşılaştırmak için saklanıyor. Ramírez Bellver, "Bir yıl önce çekilmiş bütün benlerinin bir görüntüsü elimde varsa ve sen gelecek yıl gelirsen, önceki görüntü olmadan dikkatimi çekmeyecek bir ben olabilir" diye açıklıyor. Karşılaştırma, benin değiştiğini gösterebilir ve benin daha yakından mı izleneceğine yoksa alınacağına mı karar verirken uzmana yardımcı olabilir.

Teknoloji farkları fark ediyor ama tek başına teşhis koymuyor. Makine bir kılı bile lezyon olarak işaretleyebilir ya da bazen endişe verici görünen iyi huylu bir oluşum olan seboreik keratozu öne çıkarabilir. Doktor, "Makine değişiklikleri tespit eder, dermatolog ise bunların önemli olup olmadığına bakmalı" diyor. Her değişiklik de alarm verici değil: yıllar içinde yeni benler çıkar, eskileri değişir. Ustalık, normal gelişimi incelenmesi gereken bir değişiklikten ayırmakta.

Melanom her zaman eski bir benden başlamaz

ABD Ulusal Kanser Enstitüsü'nün yayımladığı bir inceleme, analiz edilen melanomların yaklaşık yüzde 71'inin doğrudan ciltte ortaya çıktığını, yaklaşık yüzde 29'unun ise var olan bir benle bağlantılı olduğunu gösterdi. Bu yüzden vücut haritası yalnızca zaten dikkat çeken benleri izlemeye yaramıyor; sırt gibi evde zor görülen yerlerde bile yeni bir benin çıkıp çıkmadığını da gösteriyor. Her benin birkaç ay önce nasıl göründüğünü hatırlamak zorunda değilsin. Doktor görüntüleri yan yana koyuyor ve gerçek bir fark olup olmadığına bakıyor.

Muayenenin kendisi

Elle yapılan bir muayeneyle başlıyor: dermatolog cildi inceliyor ve daha ayrıntılı bakmak istediği benleri işaretliyor. Ardından vücudun farklı pozisyonlardan genel fotoğrafları, son olarak da seçilen benlerin büyütülmüş görüntüleri çekiliyor. İç çamaşırıyla kalınıyor, ayaklar da fotoğraflanabiliyor, saçlı deri ise elle muayene ediliyor. Muayene hızlı ve ağrısız, özel bir hazırlık gerektirmiyor. Seni endişelendiren bir ben varsa, bunu başta söyle. İhtiyacı olanlarda muayene genellikle yılda bir tekrarlanıyor, belirli bir benin izlenmesi gerekiyorsa daha sık. Şüphe açıksa ben hemen alınıyor; hafifse daha yakın bir kontrol planlanıyor.

Gerçekten kimin ihtiyacı var

Ramírez Bellver bunu özellikle çok beni olanlara, kişisel melanom öyküsü bulunanlara ya da melanom geçirmiş yakın akrabaları olanlara öneriyor. Çok açık ten, kızıl saç ve uzun süre güneşe maruz kalma, çocuklukta ve gençlikte güneş yanıkları ve solaryumlar da riski artırıyor. Bu, açık tenli herkesin dijital haritaya ihtiyacı olduğu anlamına gelmiyor; karar bütün tablo değerlendirildikten sonra veriliyor. Muayene herkese yapılsaydı, düşük riskli pek çok kişi düzenli olarak izlenirdi. Çocuklarda melanom görülüyor ama son derece nadir, bu yüzden takip yalnızca güçlü bir aile öyküsü ya da çok sayıda ben varsa anlamlı.

İki muayene arasında IMR'nin tıbbi direktörü José María Ricart, ABCDE kuralını öneriyor: ben asimetrikse, kenarları düzensizse, birden fazla renkliyse, altı milimetreden büyükse ya da değiştiyse doktora git. Kaşınmaya, kanamaya ya da iltihaplanmaya başlarsa da aynı şey geçerli. Bu, ne zaman görüş alınacağına dair bir rehber, melanomu evde teşhis etmenin bir yolu değil.

Her cilt kanseri ben olarak başlamaz

Bazal hücreli karsinom farklı görünüyor. Doktor, geçmeyen bir sivilceye benzeyen bir değişiklik, iyileşmeyen bir yara ya da kabuğun düşüp yeniden oluştuğu bir yer için, eğer iki aydan uzun sürüyorsa muayene öneriyor. Bu kanser melanomdan çok daha yaygın ve genellikle daha iyi bir seyir gösteriyor, ama sıklıkla burunda, göz kapaklarında ve kulaklarda çıkıyor; buralarda ihmal edilen bir değişikliğin sonradan onarılması zor. Kaçımız plajdaki ilk güneş yanığımızı hatırlıyoruz, peki kaçımız en az bir kez ben kontrolüne gittik?